Tentoonstellingen

Onwaarschijnlijk echte soundtrack 2/3

In de expo Onwaarschijnlijk echt. Magisch realisme en nieuwe zakelijkheid brengt Herwig Todts neorealistische werken uit de collecties van het Gemeentemuseum Den Haag, Museum Plantin-Moretus/Prentenkabinet en het KMSKA samen. Hij maakte ook een afspeellijst op Spotify met muziek die je om uiteenlopende redenen aan de tentoonstelling kan linken.

In concert- en populaire muziek van de jaren 20 en 30 kan je heel wat aanknopingspunten vinden met de schilderijen en prenten die je in de tentoonstelling Onwaarschijnlijk echt te zien krijgt. De afspeellijst die ik samenstelde is uiteraard onvolkomen, eenzijdig en getuigt onvermijdelijk van mijn persoonlijke muzieksmaak. Luister, lees de korte toelichtingen die ik bij elkaar heb gesprokkeld en trek vervolgens naar de expo om daar de link met de kunstwerken zelf te ontdekken.

HERWIG TODTS

Eerder gaf Todts al toelichtingen bij andere nummers die aan bod komen in de afspeellijst. 

 

Francis Poulenc – Quatre Chansons pour enfants (FP 75)

Album cover Poulenc

Album cover Poulenc

Francis Poulenc (Parijs 1899 – 1963) studeerde piano. Als componist was hij autodidact. Voor de Eerste Wereldoorlog sloot hij vriendschap met avant-garde dichters als Guillaume Apollinaire. Voor de Ballets Russes van Serge Diaghilev componeerde hij in 1923 Les biches. Poulenc had een grote belangstelling voor muzikale vernieuwingen en werd bewonderd door Igor Stravinsky. Toch bleef hij trouw aan de tonale harmonie. In 1934 componeerde hij de Quatre Chansons pour enfants (FP 75) op teksten van Jean Nohain.

Hanns Eisler – No. 2. Notturno

Hanns Eisler (Leipzig 1898 – 1962) was een van de eerste leerlingen van Arnold Schönberg die gebruik maakte van de atonale twaalftonen-compositietechniek. Eisler vestigde zich in Berlijn. Hij werkte o.a. samen met Bertold Brecht. Zijn belangstelling voor het Marxisme groeide hand in hand met zijn liefde voor populaire muziek en jazz. Eisler schreef het Solidaritätslied e.a. socialistische strijdliederen. Hij verliet nazi-Duitsland in 1933 en vestigde zich in de Verenigde Staten waar hij als “the Karl Marx of Music”, tijdens de Koude Oorlog slachtoffer werd van de Commissie van on-Amerikaanse Activiteiten. Daarop vestigde hij zich in Oost-Duitsland.

Kurt Weill – The Song of Mandalay

Kurt Weill (Dessau 1900 – 1950 New York) was van meet af aan sterk geïnteresseerd in muziektheater en vond in Bertold Brecht en actrice Lotte Lenya de geschikte mensen om meermaals samen te werken. Weill combineerde een laatromantische muzikale opvattingen met een grote liefde voor variétémuziek en jazz. Met Bertold Brecht schreef hij Die Dreigroschenoper (1928), Happy End (1929) Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny ging in 1930 in Leipzig in première. Als auteur van “Entartete” muziek was voor Weill, een jood, geen toekomst in Duitsland. Hij werkte als componist van musicals en filmmuziek in de Verenigde Staten. The Song of Mandalay evoceert een prostitutiebuurt in de Birmese stad Mandalay.

Charles Remue – Ain’t She Sweet

Charles Remue (Brussel 1903 – 1971) bracht met de The New Stompers de eerste jazzplaat uit in België in 1927.Hij was geschoold als klarinettist aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel. Ain’t she sweet werd in 1927 gecomponeerd door Milton Ager.

Django Reinhardt – Bugle Call Rag

Django Reinhardt  (Jean Baptiste Reinhardt Liberchies 1910 – 1953 Fotainebleau) trok met zijn Sinti – of zigeuner – familie door Frankrijk en leerde gitaar spelen. Django werd aan zijn linkerhand verminkt in een brand wat hem aanzette tot het ontwikkelen van zijn eigen virtuoze gipsy jazz.

Reverend Gary Davis – I Belong to the Band – Hallelujah!

Reverend Gary Davis

Reverend Gary Davis

Reverend Gary Davis ( South Carolina 1896 – 1972) leerde in de loop van zijn kindertijd blues spelen. Blues was destijds hèt eerste muziekgenre bij uitstek van de Afro-Amerikaanse bevolking. De snelle ontwikkeling van deze nieuwe muziek zou het gevolg zijn van de afschaffing van de slavernij door Abraham Lincoln in 1863. Die leidde tot relatieve vrijheid en de ontwikkeling van een eigen ontspanningscultuur voor Afro-Amerikanen. Vanaf 1935 zou Rev. Gary Davis geregeld muziek opnemen voor de American Record Company. In 1937 werd hij dominee in de protestantse kerk van de Baptisten. Davis ontwikkelde een typische manier om op een gitaar te tokkelen die vanaf de jaren 60 zou worden herontdekt door jonge folk- en popmuzikanten.

Meer info: www.reverendgarydavis.com

Wordt vervolgd

Advertenties
Standaard
Tentoonstellingen

Onwaarschijnlijk echte soundtrack 1/3

In de expo Onwaarschijnlijk echt. Magisch realisme en nieuwe zakelijkheid brengt Herwig Todts neorealistische werken uit de collecties van het Gemeentemuseum Den Haag, Museum Plantin-Moretus/Prentenkabinet en het KMSKA samen. Hij maakte ook een afspeellijst op Spotify met muziek die je om uiteenlopende redenen aan de tentoonstelling kan linken.

De expo Onwaarschijnlijk echt toont hoe kunstenaars experimenteren met combinaties van realisme en modernisme. Gevolg daarvan is dat dat modernisme onderhuids, in de vormgeving of de iconografie van de werken, aanwezig blijft. Het nieuw-zakelijke en magisch realisme is niet de uiting van een Zeitgeist. Naast Pyke Koch, Charley Toorop of Gustave Van de Woestyne werken kunstenaars in Nederland en België met een heel andere artistieke agenda. Toch kan een leek op het vlak van de muziekgeschiedenis, zoals ondergetekende, in de concert- en populaire muziek van de jaren 20 en 30 heel wat aanknopingspunten vinden met de schilderijen en prenten die je in de tentoonstelling kan bewonderen: in de grafiek van Henry Van Straten zie je personages uit de wereld van de jazz, de vaudeville, de java en de musette, de nieuwe Afro-Amerikaanse ontspanningsmuziek en -cultuur. Bestanddelen van deze muziekcultuur worden overgenomen door Amerikaanse componisten van “blanke” ontspanningsmuziek, Europese muzikanten en componisten van concertmuziek.

De afspeellijst die ik samenstelde is uiteraard onvolkomen, eenzijdig en getuigt onvermijdelijk van mijn persoonlijke muzieksmaak. Luister, lees de korte toelichtingen die ik bij elkaar heb gesprokkeld en trek vervolgens naar de expo om daar de link met de kunstwerken zelf te ontdekken.

HERWIG TODTS

 

Al Jolson – Swanee

Al Jolson (Asa Yoelson 1886 Litouwen – 1950 San Francisco), was de zoon van een joodse rabbi en cantor – kenners beweren dat je dat kan horen. Jolson begon zijn zangcarrière op 16-jarige leeftijd in het vaudevilletheater. Na de Eerste Wereldoorlog nam de productie van grammofoonplaten sterk toe. Maar het succes van muziekstukken en liederen berustte nog steeds in hoge mate op de verkoop van bladmuziek. In 1919 maakte Jolson van Swanee, een liedje van de jonge George Gershwin, een hit. De uitgever van de partituur en Columbia Records verkochten naar verluidt miljoenen exemplaren van de partituur en de plaat. Het liedje gaat over een man met heimwee naar het leven aan de oever van de rivier Suwanee, die door Florida stroomt. Jolson speelde in 1927 de hoofdrol in de allereerste langspeelfilm met klank The Jazz Singer: een langspeelplaat met liedjes, muziek en dialogen (!) werd synchroon met de beeldband gespeeld. Jolson was voor de populaire muziek van de jaren 20 en 30, wat Elvis Presley in de jaren 50 en 60 voor de rock-’n’-roll betekende.


Joséphine Baker – Breezin’ Along With The Breeze

Josephine Baker (Freda Josephine Mc Donald 1906 – 1975) werkte in het begin van de jaren 20 in de muziektheaters op Broadway in New York. In 1925 vestigde ze zich in Parijs en organiseerde ze La Revue Nègre, een ophefmakende show waarin ze zelf halfnaakt zong en dans. Het begin van een buitengewoon succesvolle internationale carrière. Hemingway noemde haar “The most sensational woman anyone ever saw”. Josephine Baker steunde de strijd van de Afro-Amerikaanse Civil Rights Movement en weigerde op te treden voor een exclusief blank publiek. Baker zong soms populaire liedjes zoals La Petite Tonkinoise en I’m just breezing along with the breeze:

I’m just breezing along with the breeze (…) Like the birdies that sing in the trees / Pleasing to live, Living to please (…)

– Richard Whiting & Seymour Simons & Haven Gillespie, 1926

Renaud – La Plus Bath Des Javas

De java is een snelle, populaire driekwartmaatse dans, met een kenmerkende schouderbeweging, die vooral in Frankrijk populair was van de jaren 20 tot de jaren 50. De dans wordt doorgaans begeleid op accordeon en is verwant met de musette. La Plus Bath des Javas was een populair liedje in de jaren 20.

Prent Java

Prent Java

Louis Davids – De Boksmatch

Louis Davids (Rotterdam 1883 – 1939) was de zoon van twee vaudevilleartiesten.

Francis Poulence – 4 chansons pour enfants, FP 75: I. Le petit René

Francis Poulenc (Parijs 1899 – 1963) studeerde piano maar was als componist autodidact. Voor de Eerste Wereldoorlog sloot hij vriendschap met avant-garde dichters zoals Guillaume Apollinaire. Voor de Ballets Russes van Serge Diaghilev componeerde hij in 1923 Les biches. Poulenc had een grote belangstelling voor muzikale vernieuwingen en werd bewonderd door Igor Stravinsky. Toch bleef hij trouw aan de tonale harmonie. De Quatre chansons pour enfants (FP 75) werden in 1934 gecomponeerd op teksten van Jean Nohain.

Wordt vervolgd…

Standaard
Jongbloed!, Tentoonstellingen

Duo’s 2: de soundtrack

In De Modernen. Duo’s 2 presenteert Jongbloed! kunst uit de collecties van de provincie Antwerpen en het museum. De jongeren werkten daarbij een geheel eigen concept uit rond verschillende thema’s in de verschillende ruimtes van de Koningin Fabiolazaal.

Tijdens de opbouw van hun expo selecteerden de jonge curatoren van Jongbloed! muziek waarvan ze vonden dat die perfect past bij één van de tentoongestelde werken. Zo stelden ze als het ware de soundtrack van Duo’s 2 samen. Beluister hun selectie online. Je kan de afspeellijst ook volgen en offline beschikbaar maken op je smartphone of een ander mobiel toestel zodat je hem mee kan nemen naar de tentoonstelling.

Op deze museumblog leggen de Jongbloed!-ers de komende weken uit welk liedje volgens hen bij welk werk hoort en waarom. Ze wensen je alvast veel luisterplezier!

Standaard