Archeologische vondst. Foto: Karin Borghouts
Nieuws van de werf, Onderzoek

Archeologisch vooronderzoek in museumtuin brengt exacte locatie van citadel aan het licht.

De eerste resultaten van het archeologisch vooronderzoek in de tuin van het KMSKA brengen de exacte ligging en bewaringstoestand van de citadel van Alva aan het licht. Het onderzoek vindt plaats naar aanleiding van werkzaamheden in de museumtuin. Pal onder de site van het museum ligt bastion Fernando, één van de vijf bastions van de citadel. De flank van de hoofdmuur en het bastion zijn nu bloot gelegd. Ook een kazemat, het platform waar het geschut stond, is gelokaliseerd. 

Werffotografe Karen Borghouts trekt ter plaatse om de vondsten vast te leggen.

Standaard
Jorg Petel, Portret van Peter Paul Rubens, KMSKA
Onderzoek

Wanneer zag deze buste het levenslicht?

Eerder deze maand trok een portretbuste van Peter Paul Rubens uit de collectie van het KMSKA samen met KMSKA-onderzoeker Valérie Herremans naar het Koninklijk Insitituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) in Brussel. De komende weken zal Judy De Roy, onderzoeker in het KIK, een authenticiteitsstudie van het borstbeeld uitvoeren.  

In 1932 schreef kunsthistoricus Karl Feuchtmayr de buste toe aan een medewerker van Rubens. Dat gebeurde op basis van de signatuur onderaan de linkerschouder: ‘IAP. F.ct/1633’. Die zou verwijzen naar Iörg Petel uit Augsburg die de buste in 1633 – een jaar voor hij stierf – vervaardigd zou hebben. Het moet dus één van zijn laatste werken zijn geweest. Toch is niet iedereen het volledig eens met deze toeschrijving. Het monogram vertoont weinig overeenkomsten met andere signaturen van de kunstenaar. Bovendien is er sprake van een stijlverschil met een portretbuste die Petel een jaar eerder maakte. En dan is er nog de inscriptie op het gewaad die de buste als Rubens identificeert. Eerder iets voor een 19de-eeuws kunstenaarsportret, minder voor een buste uit de 17de eeuw. Maar hoe kunnen we die datering staven?

Thermoluminescentie

In 1977 reisde de buste om dezelfde reden ook al eens naar het KIK. Bedoeling was dat er een staal van de terracotta aan de binnenzijde van de sokkel opgestuurd zou worden naar The Research Laboratory for Archaeology and the History of Art in Oxford. De onderzoekers daar zouden met behulp van thermosluminescentie bevestigen of de buste in de 17de of de 19de eeuw gemaakt werd. Uiteindelijk werd de analyse in Oxford niet uitgevoerd. Omdat ze te duur was, zo luidde de officiële verklaring. Vandaag, 38 jaar later, is het eindelijk wel zover. Thermoluminescentiedatering is een techniek die de ouderdom van een object bepaalt op basis van de hoeveelheid licht die vrijkomt bij thermische stimulatie. Eens zo’n object gestimuleerd wordt, staat de luminescentieklok weer op nul. Dergelijk onderzoek kan in principe dus maar één keer worden uitgevoerd. Daarom wordt er voor bustes als deze steevast met stalen gewerkt.

Het volledige onderzoek zal een tijdje in beslag nemen. We houden je op de hoogte van de resultaten via de museumblog.

Standaard
Kwikscan Bloemen en insecten
Onderzoek

Bloemstilleven met koper & kwik

Tijdens de Dag van de Wetenschap op 22 november richten het KMSKA en de UA de spot op Bloemen en insecten van  Jan Davidsz. de Heem. Ze zullen daarbij het scanproces en de wetenschappelijke inzichten die daaruit voortkomen toelichten. De Heems schilderij schittert die dag in Het Gulden Cabinet. Koninklijk Museum bij Rockox te gast in Museum Rockoxhuis. 

Door middel van chemische analyses brengen de UA en het KMSKA de verdeling van de gebruikte schildermaterialen in beeld. Zo blijkt uit scans dat Jan Davidszn. De Heem bij Bloemen en insecten een koperhoudend pigment voor groene kleuren gebruikte en een kwikhoudend vermiljoen voor de rode bloemen en kersen. De scans tonen ook dat hij zijn compositie begon met het aanbrengen van grote gekleurde vlakken: een groene boog om de vorm van het bloemstuk aan te geven en rode bollen als onderschildering voor de rode bloemen. Vervolgens werkte hij de bloemen in detail uit.

Dag van de Wetenschap

Tijdens de Dag van de Wetenschap op zondag 22 november ontdek je alle geheimen die het schilderij in haar verflagen verborgen houdt. Toegang tot de tentoonstelling in Museum Rockoxhuis is bovendien gratis.

Standaard
Luchtfoto van het Getty Centre, Photo Credits: © J. Paul Getty Trust
Onderzoek, Restauratie

Getty Scholar Program & Housing: kost & inwoon in L.A.

KMSKA-restaurator Karen Bonne verblijft 4 maanden lang in Los Angeles waar ze het schilderij Adam en Eva uit het paradijs verjaagd uit de Ensorcollectie van het KMSKA restaureert. Ze doet dat in het prestigieuze restauratieatelier van The J. Paul Getty Museum. Bonne bezorgt ons geregeld updates van haar doen en laten op Californische bodem. Vandaag blogt ze over het Getty Scholar Program. 

Foto boven: Luchtfoto van het Getty Centre, Photo Credits: © J. Paul Getty Trust

Lees verder

Standaard
Onderzoek, Restauratie

Tweede update uit L.A.

KMSKA-restaurator Karen Bonne verblijft  4 maanden lang in Los Angeles waar ze het schilderij Adam en Eva uit het paradijs verjaagd uit de Ensorcollectie van het KMSKA restaureert in het prestigieuze restauratieatelier van The J. Paul Getty Museum. Ze nam ook twee werken mee van Gerard David die eveneens ter plaatse behandeld zullen worden. Een tweede update over haar werkzaamheden in Los Angeles. 

Lees verder

Standaard
Het restauratieatelier in L.A.
Onderzoek, Restauratie

Eerste update uit L.A.

KMSKA-restaurator Karen Bonne verblijft  4 maanden lang in Los Angeles waar ze het schilderij Adam en Eva uit het paradijs verjaagd uit de Ensorcollectie van het KMSKA restaureert in het prestigieuze restauratieatelier van The J. Paul Getty Museum. Ze nam ook twee werken mee van Gerard David die eveneens ter plaatse behandeld zullen worden. Een update over haar werkzaamheden in Los Angeles. 

Lees verder

Standaard
Ensor aan het werk in zijn atelier
Onderzoek

Geboren op de dag van Venus (deel 2)

Op 13 april 1860 – deze week  155 jaar geleden – zag James Ensor het levenslicht in Oostende. Vorig jaar publiceerden we een fragment uit een redevoering van de kunstenaar waarin hij zelf die heugelijke dag herdenkt. K. Bender, lezer van onze blog, stelde voor dat we naast de Nederlandse vertaling ook de oorspronkelijke Franse versie van de verjaardagsspeech zouden geven. Geen slecht idee, zo vond Ensorkenner Herwig Todts. 

Lees verder

Standaard