Jorg Petel, Portret van Peter Paul Rubens, KMSKA
Onderzoek

Wanneer zag deze buste het levenslicht?

Eerder deze maand trok een portretbuste van Peter Paul Rubens uit de collectie van het KMSKA samen met KMSKA-onderzoeker Valérie Herremans naar het Koninklijk Insitituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) in Brussel. De komende weken zal Judy De Roy, onderzoeker in het KIK, een authenticiteitsstudie van het borstbeeld uitvoeren.  

In 1932 schreef kunsthistoricus Karl Feuchtmayr de buste toe aan een medewerker van Rubens. Dat gebeurde op basis van de signatuur onderaan de linkerschouder: ‘IAP. F.ct/1633’. Die zou verwijzen naar Iörg Petel uit Augsburg die de buste in 1633 – een jaar voor hij stierf – vervaardigd zou hebben. Het moet dus één van zijn laatste werken zijn geweest. Toch is niet iedereen het volledig eens met deze toeschrijving. Het monogram vertoont weinig overeenkomsten met andere signaturen van de kunstenaar. Bovendien is er sprake van een stijlverschil met een portretbuste die Petel een jaar eerder maakte. En dan is er nog de inscriptie op het gewaad die de buste als Rubens identificeert. Eerder iets voor een 19de-eeuws kunstenaarsportret, minder voor een buste uit de 17de eeuw. Maar hoe kunnen we die datering staven?

Thermoluminescentie

In 1977 reisde de buste om dezelfde reden ook al eens naar het KIK. Bedoeling was dat er een staal van de terracotta aan de binnenzijde van de sokkel opgestuurd zou worden naar The Research Laboratory for Archaeology and the History of Art in Oxford. De onderzoekers daar zouden met behulp van thermosluminescentie bevestigen of de buste in de 17de of de 19de eeuw gemaakt werd. Uiteindelijk werd de analyse in Oxford niet uitgevoerd. Omdat ze te duur was, zo luidde de officiële verklaring. Vandaag, 38 jaar later, is het eindelijk wel zover. Thermoluminescentiedatering is een techniek die de ouderdom van een object bepaalt op basis van de hoeveelheid licht die vrijkomt bij thermische stimulatie. Eens zo’n object gestimuleerd wordt, staat de luminescentieklok weer op nul. Dergelijk onderzoek kan in principe dus maar één keer worden uitgevoerd. Daarom wordt er voor bustes als deze steevast met stalen gewerkt.

Het volledige onderzoek zal een tijdje in beslag nemen. We houden je op de hoogte van de resultaten via de museumblog.

Standaard

3 gedachtes over “Wanneer zag deze buste het levenslicht?

  1. Inderdaad ben ik erg benieuwd om te vernemen wie dit borstbeeld gemaakt heeft.
    Maar van welke hand dit kunstwerk ook komt, ik zal het er zeker niet minder om bewonderen, want ik vind het een zeer geslaagd meesterstuk!

    Hartelijke groeten van Han Messie

  2. Deckers zegt:

    TL datering is onderhevig aan veel invloeden. Zo zal deze buste, mocht ze in het verleden vb van polychroom/verflaag ontdaan zijn dmv warmtebron geen datering meer mogelijk maken anders dan de periode in dewelke de restauratie plaats vond, vb in 1880 of 1900. Er zijn nog vele andere invloeden die TL datering zwak maken. Zo komt het voor en niet zelden dat 1 zelfde terracotta geanalyseerd door 5 verschillende specialisten vb 3 maal 14de eeuw geeft, 1 maal 16de eeuw en eenmaal 19de eeuw. Als Oxford dan 19de eeuw stelt beheersen de andere vier niet hun vak! Of toch misschien? De laatste jaren werd door Kunsthistorici verteld dat deze buste van plaaster was! Ik ben benieuwd naar het KIKIRPA authenticiteitsrapport en natuurlijk de TL analyse. Gelukkig zullen ze daar gedegen oppervlakte onderzoek doen. Mevrouw Herremans, graag een seintje als de analyse er is.t
    Veel succes toegewenst,

    a.deckers

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s