Foto boven: Portret Bernard De Wulf & Naakt van George Hendrik Breitner, foto: Jacques Sonck
Tentoonstellingen

Uitverkoren: Bernard De Wulf over Naakt van George Hendrik Breitner

Voor Uitverkoren vroegen we aan 40 bekende en minder bekende Vlamingen om hun favoriete kunstwerk uit de 19de en 20ste eeuw te kiezen uit de collecties van het KMSKA en de provincie Antwerpen. We wilden ook weten waarom ze precies dat ene werk kozen. Het resultaat is een heel gevarieerde en boeiende selectie, een bonte afwisseling van kleurrijke verhalen.

Foto boven: Portret Bernard De Wulf & Naakt van George Hendrik Breitner, foto: Jacques Sonck

“Zelden heb ik het museum verlaten zonder even langs haar te lopen. En hoe vaak niet heb ik haar uitvoerig bekeken. Soms kwam ik alleen voor haar. Alsof zij er alleen voor mij was.
Ze is niet het enige naakt daar, ik ken ze allemaal denk ik, maar ze is wel het bekoorlijkste.
En het ondoorgrondelijkste.
En het stilste.
Ik beschouw haar en de haren als een kleine harem. Van illusie. Ik weet natuurlijk dat ze geschilderd zijn. Daarom ga ik naar ze kijken. Niemand die mij dan terechtwijst. Niemand zelfs die uitgaat van enige opwinding.
Het zijn maar schilderijen.
Toch is er onmiskenbaar sprake van opwinding. Ze heeft niets te maken met snelle plaatjes in blootblaadjes. Ze ontstaat door traagte en aandacht.


“Hier ligt een vrouw zo schitterend naakt, zo onkenbaar en zo volledig van verf dat het me telkens weer duizelt wanneer ik haar gelukkig weer niet mag aanraken.”


Zie haar. Hoe geknakt ze ligt. Als een gebroken takje.
En hoe ingekleed ze is met velerlei verf. Of zijn het stoffen, dekens, kussens? Haar lichaam geeft een vreemd trillend licht af, haar hoofd is zijn eigen afgrondelijke schaduw.
Haar zwarte kniekousen, net onder haar donkere geslacht, tasten naar mijn kruis. Het diepe rood om haar heen, om haar tepel, in haar zij, langs haar bekken: het is even luguber als jubelend.
Hier ligt een vrouw zo schitterend naakt, zo onkenbaar en zo volledig van verf dat het me telkens weer duizelt wanneer ik haar gelukkig weer niet mag aanraken.”

Laatste dagen

Uitverkoren sluit op zondagavond 3 januari definitief de deuren. Grijp dus nu je kans en breng nog snel een bezoek aan deze unieke tentoonstelling. Op donderdag 31 december sluit de expo om 14.00. Op 1 en 2 januari is de expo gesloten.

Standaard
Portret Johan Bonny & Grijze zee van James Ensor, foto: Jacques Sonck
Tentoonstellingen

Uitverkoren: Johan Bonny over Grijze zee van James Ensor

Voor Uitverkoren vroegen we aan 40 bekende en minder bekende Vlamingen om hun favoriete kunstwerk uit de 19de en 20ste eeuw te kiezen uit de collecties van het KMSKA en de provincie Antwerpen. We wilden ook weten waarom ze precies dat ene werk kozen. Het resultaat is een heel gevarieerde en boeiende selectie, een bonte afwisseling van kleurrijke verhalen.

Foto boven: Portret Johan Bonny & Grijze zee van James Ensor, foto: Jacques Sonck

“Lange tijd vond ik schilderijen met zicht op de zee niets bijzonders. Er is niets te zien. Niets van wat de mens aan de zee heeft toegevoegd: dijken, kaaien, badgasten, vissers, schepen of vuurtorens. Met de jaren is mijn waarneming echter veranderd. Een zicht op de zee is me langzaam wel gaan boeien. Zeker op een schilderij als dat van James Ensor. Hij woonde en werkte in Oostende, waar ik geboren ben. Mijn eerste lucht was zeelucht.


“De zee is eindeloos, maar niet abstract. Ze is overweldigend concreet.”


Waar loopt de grens tussen water en lucht, tussen golven en wolken, tussen aarde en hemel? Hoe kleurt de zee tussen blauw, groen, zilver, goud en grijs? Zie ik iets aan de horizon verschijnen of is het gezichtsbedrog? Is de zee ons nu genegen of is ze ons nu vijandig? Aan de vloedlijn moet ik die vragen loslaten. De zee ligt er immers niet op te wachten. Ze speelt eigenzinnig met kleuren en lijnen, met wind en regen, met zachtheid en geweld. Geen twee momenten in haar spel zijn hetzelfde. Alleen met de zon en de maan heeft zij dagelijks een rendez-vous. Ofschoon dat rendez-vous soms letterlijk de mist ingaat. De zee is eindeloos, maar niet abstract. Ze is overweldigend concreet. Ze houdt ons bij het leven zoals het onverstoord komt aanrollen en zoals wij het mogen benaderen, met blote voeten op wakke grond. Ensor is overleden. De zee ligt er nog.”

Laatste weken

Uitverkoren sluit op zondagavond 3 januari definitief de deuren. Grijp dus nu je kans en breng nog snel een bezoek aan deze unieke tentoonstelling. Op donderdag 24 en 31 december sluit de expo om 14.00. Op 25 en 26 december & 1 en 2 januari is de expo gesloten.

Standaard
Jongbloed! ontmoet Betonne Jeugd
Jongbloed!

HeArt for Life. Jongbloed! ontmoet Betonne Jeugd

Op zondag 20 december organiseert Jongbloed!, de jongerencrew van het KMSKA, een kunstveiling voor Music for Life. En dat ten voordele van Betonne Jeugd, een organisatie die kansarme jongeren ondersteunt. Eerder deze maand trokken enkele Jongbloed!-ers naar het hoofdkwartier van Betonne Jeugd om alvast even kennis te maken. Ze werden er enthousiast ontvangen door medewerkers én jongeren. Het relaas van een ‘heArtverwarmende’ ontmoeting door Jongbloed!-ers Lize, Naomi en Rosan. Lisa Boons zorgde voor een beeldverslag. 

Bij onze aankomst is iedereen aan het voetballen. Begeleiders en jongeren vormen samen een ploeg en roepen elkaar bemoedigend toe. Dat geeft ons even de tijd om eens rond te kijken. De binnenplaats van het gebouw aan de Sint-Andriesplaats geeft een gezellige indruk. In het midden staat een caravan, zelfgemaakt door de jongeren zo komen we later te weten. Hij doet dienst als podium tijdens de cultuuravonden die Betonne Jeugd organiseert. Overal roepen slogans, zoals ‘Armoede is geen mooi woord’ ons toe. Dan neemt Sarah, één van de begeleiders, ons mee naar binnen. Daar heerst een grote bedrijvigheid: het is bijna etenstijd. We schuiven bij aan de grote tafel en helpen samen met de jongeren aardappelen schillen. Het perfecte moment om meer over Betonne Jeugd te weten te komen.

Verschillende generaties

Betonne Jeugd ontstond in 2003 als vrijwilligersorganisatie op vraag van jongeren die geen aansluiting vonden bij het bestaande jeugdwerkaanbod. Zes jaar later werd de organisatie een vzw met een raad van bestuur waarin ook jongeren zetelen. In 2010 vormden ze een Lijnbus om tot ontmoetingsplaats en in 2012 namen ze hun intrek in hun huidige hoofdkwartier aan de Sint-Andriesplaats. Daar bieden ze kansarme jongeren een thuis. ‘Jongeren’ is een breed begrip. Betonne Jeugd ontvangt tieners, maar ook jonge ouders met hun kinderen. Zij behoren vaak tot de eerste generatie van Betonne Jeugd die nog steeds komt. Jongeren vinden elkaar op deze plek. Ze kunnen er met leeftijdsgenoten praten over wat hen bezighoudt. De medewerkers voeren enkel zware begeleidende gesprekken als het echt nodig is. Ze willen in eerste plaats een plek bieden aan  jongeren die nooit een echte ‘thuis’ hebben gekend.

Maar daarvoor is er geld nodig. Betonne Jeugd steunde jaren op vrijwilligers. Sinds 2012 krijgt de organisatie een lokaal en subsidies van de Stad Antwerpen. Met die subsidies betalen ze hun vaste werkingskosten, zoals personeelskosten en kosten verbonden aan de organisatie van activiteiten. Voor andere zaken, zoals eten tijdens ontmoetingsavonden, extra uitstappen met de jongeren of reparaties aan het lokaal zijn ze afhankelijk van donaties en giften. Daarmee kunnen de jongeren ook vier keer per week samen eten, volgen ze workshops, organiseren ze filmavonden en kunnen ze samen op vakantie.

Zin om Betonne Jeugd te steunen?

Toon dan op zondag 20 december massaal jullie warme hart en doe een bod op een van de prachtige werken die kunstenaars doneerden. De opbrengst gaat integraal naar Betonne Jeugd. De kunstveiling die Jongbloed! organiseert start om 16.00 in de expo Uitverkoren in de Koningin Fabiolazaal (Jezusstraat 28, 2000 Antwerpen)

Ontdek er alles over op de website van het KMSKA of op de facebookpagina van Jongbloed! De veilingcatalogus met ingezonden werken kan je nu alvast inkijken.

Standaard
Uitverkoren Manfred Sellink, foto Jacques Sonck
Tentoonstellingen

Uitverkoren: Manfred Sellink over Indruk van een danszaal van Jules Schmalzigaug

Voor Uitverkoren vroegen we aan 40 bekende en minder bekende Vlamingen om hun favoriete kunstwerk uit de 19de en 20ste eeuw te kiezen uit de collecties van het KMSKA en de provincie Antwerpen. We wilden ook weten waarom ze precies dat ene werk kozen. Het resultaat is een heel gevarieerde en boeiende selectie, een bonte afwisseling van kleurrijke verhalen.

Foto boven: Portret Manfred Sellink & Indruk van een danszaal van Jules Schmalzigaug, foto: Jacques Sonck

Jules Schmalzigaug. Ik zal in alle eerlijkheid bekennen dat deze Antwerpse kunstenaar van Duitse afkomst mij onbekend was voordat ik begon te werken in het KMSKA. Ik moet hem beslist zijn tegengekomen in colleges en literatuur over het Europees modernisme. Ik moet zijn werk zeker gezien hebben tijdens de bezoeken die ik de afgelopen decennia aan het museum heb gebracht. En toch bleven de schilder en zijn werk voor mij verborgen. Iets dat voor velen geldt, zo heb ik geleerd.


“Wat is het heerlijk dat je in rijke collecties altijd weer zulke (her)ontdekkingen kunt doen – of je nu directeur of bezoeker bent.”


Schmalzigaug is een kunstenaar voor kenners en fijnproevers, die langzamerhand ook door een breder publiek ontdekt wordt. En terecht. Het oeuvre is niet al te omvangrijk. Hij is tragisch op nogal jonge leeftijd gestorven. Zijn werk is bovendien in veel opzichten on-Belgisch en misschien ook daarom zo lang onbekend gebleven. De kunstenaar sluit aan bij een van de – in theorie althans – meest radicale modernistische stromingen van zijn tijd: het (Italiaanse) futurisme. Schmalzigaug combineert een dynamische abstrahering met een levendig palet aan kleur en licht, waarin zijn langdurige verblijf in Venetië fraai zichtbaar is. Indruk van een danszaal is een knap en doordacht opgebouwde werveling van kleur, een lust voor het oog. Een Antwerpse feestzaal badend in Venetiaans licht. Wat is het heerlijk dat je in rijke collecties altijd weer zulke (her)ontdekkingen kunt doen – of je nu museumdirecteur of bezoeker bent.”

Standaard
Spread uit de veilingcatalogus met een kunstwerk van Charlotte Slegers
Jongbloed!

HeArt for life veilingcatalogus

In het kader van Music for Life organiseert Jongbloed! , de jongerencrew van het KMSKA een kunstveiling: HeART for Life!

Tijdens de veiling kan je een bod doen op ingezonden werk van Henri Ardui, Watcharita Aroon, Ivana Noa Batchvarov, Barbaix, Esther Bleyenberg, Caro Cardinael, Rachel Carpentier, Alina Cristea, Felix De Clercq, Jasper De Ridder, Marie De Schepper, Ellen De Vos, Nicole Debacker, Dorothea Dejonckheere, Sarah Erh-Ya, Roan Jonckheer, Frederick Michielsen, Olcas Sargon, Charlotte Slegers, Nina Snijers, Lee Van Camp, Kirsten Thys van den Audenaerde & Evelien Vanderstraeten.

Jongbloed! bundelde hun inzendingen in een veilingcatalogus die je nu alvast online kan doorbladeren.



Koop eens een kunstwerk voor kerst

De  kunstwerken worden gedurende het hele weekend van 19 en 20 december tentoongesteld in de expo Uitverkoren in de Koningin Fabiolazaal  Op zondagmiddag om 16.00  worden de kunstwerken door een professionele veilingmeester van het Veilinghuis Bernaerts geveild. De opbrengst gaat integraal naar Betonne Jeugd, een organisatie die zich inzet voor kansarme jongeren.

 

Standaard
Jorg Petel, Portret van Peter Paul Rubens, KMSKA
Onderzoek

Wanneer zag deze buste het levenslicht?

Eerder deze maand trok een portretbuste van Peter Paul Rubens uit de collectie van het KMSKA samen met KMSKA-onderzoeker Valérie Herremans naar het Koninklijk Insitituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) in Brussel. De komende weken zal Judy De Roy, onderzoeker in het KIK, een authenticiteitsstudie van het borstbeeld uitvoeren.  

In 1932 schreef kunsthistoricus Karl Feuchtmayr de buste toe aan een medewerker van Rubens. Dat gebeurde op basis van de signatuur onderaan de linkerschouder: ‘IAP. F.ct/1633’. Die zou verwijzen naar Iörg Petel uit Augsburg die de buste in 1633 – een jaar voor hij stierf – vervaardigd zou hebben. Het moet dus één van zijn laatste werken zijn geweest. Toch is niet iedereen het volledig eens met deze toeschrijving. Het monogram vertoont weinig overeenkomsten met andere signaturen van de kunstenaar. Bovendien is er sprake van een stijlverschil met een portretbuste die Petel een jaar eerder maakte. En dan is er nog de inscriptie op het gewaad die de buste als Rubens identificeert. Eerder iets voor een 19de-eeuws kunstenaarsportret, minder voor een buste uit de 17de eeuw. Maar hoe kunnen we die datering staven?

Thermoluminescentie

In 1977 reisde de buste om dezelfde reden ook al eens naar het KIK. Bedoeling was dat er een staal van de terracotta aan de binnenzijde van de sokkel opgestuurd zou worden naar The Research Laboratory for Archaeology and the History of Art in Oxford. De onderzoekers daar zouden met behulp van thermosluminescentie bevestigen of de buste in de 17de of de 19de eeuw gemaakt werd. Uiteindelijk werd de analyse in Oxford niet uitgevoerd. Omdat ze te duur was, zo luidde de officiële verklaring. Vandaag, 38 jaar later, is het eindelijk wel zover. Thermoluminescentiedatering is een techniek die de ouderdom van een object bepaalt op basis van de hoeveelheid licht die vrijkomt bij thermische stimulatie. Eens zo’n object gestimuleerd wordt, staat de luminescentieklok weer op nul. Dergelijk onderzoek kan in principe dus maar één keer worden uitgevoerd. Daarom wordt er voor bustes als deze steevast met stalen gewerkt.

Het volledige onderzoek zal een tijdje in beslag nemen. We houden je op de hoogte van de resultaten via de museumblog.

Standaard
Portret Marie Thérèse Room & Zomer van Emile Claus, foto: Jacques Sonck
Tentoonstellingen

Uitverkoren: Marie Thérèse Room over Zomer van Emile Claus

Voor Uitverkoren vroegen we aan 40 bekende en minder bekende Vlamingen om hun favoriete kunstwerk uit de 19de en 20ste eeuw te kiezen uit de collecties van het KMSKA en de provincie Antwerpen. We wilden ook weten waarom ze precies dat ene werk kozen. Het resultaat is een heel gevarieerde en boeiende selectie, een bonte afwisseling van kleurrijke verhalen.

Foto boven: Portret Marie Thérèse Room  & Zomer van Emile Claus, foto: Jacques Sonck

“Al 22 jaar loop ik door tentoonstellingen. Er zijn altijd werken die ik mooi vind, maar kunstkenner ben ik niet. Waarschijnlijk heeft het met mijn leeftijd te maken – ik ben 60 geworden – dat het simpele van het leven mij aanspreekt. Ik ben geboren in augustus, hoogzomer. Dat is wat mij in dit schilderij boeit. Vooral het licht, de beweging van het rijpe graan. Hoe schilder je zoiets?


“Ik heb het als kind allemaal meegemaakt. Hoe simpel kan het zijn? Het was goed.”


Het graan voert mij terug naar mijn kindertijd. Een klein dorpje, niet meer dan een kerkje, een schooltje en dreven vol bloemen die door de velden lopen. Het dorp was mijn wereld. De seizoenen bepaalden alles. De oogst was het enige dat spanning bracht. Het was het brood voor het hele jaar. Het moest zijn zoals op het schilderij: volle rijpe halmen die knisperen als de wind er zachtjes over blaast. De geur, de insecten, de hitte en – ondanks de zware arbeid – toch nog de tijd om een praatje te maken op het veld. De boerenvrouw volgt het ritme van het dier. Stel je dat eens voor in deze tijd. Een veld met aardappels. Ook een voorraad voor een jaar. Het koele bos op de achtergrond zorgt voor brandhout om zich in de winter te verwarmen. Ik heb het als kind allemaal meegemaakt. Hoe simpel kan het zijn? Het was goed.”

Standaard