Tentoonstellingen

“En ik denk maar steeds aan Magritte…”

Hoofdconservator Walther Vanbeselaere (Zevekote 1908 – Antwerpen 1988)

Hoofdconservator Walther Vanbeselaere (Zevekote 1908 – Antwerpen 1988)

Walther Vanbeselaere, hoofdconservator van het KMSKA van 1948 tot 1973, was een enthousiast briefschrijver. Zijn correspondentie geeft een boeiende kijk op de dagelijkse beslommeringen van een kunstmuseum en vertelt ook wat Vanbeselaere persoonlijk inspireerde en verwonderde in de wereld om hem heen.  Hij doorspekte zijn brieven met kanttekeningen over kunst en het leven. In het archief van kunstenaar E.L.T. Mesens ontdekte conservator Siska Beele vorige zomer twee heel opmerkelijke brieven.

Zomer 1967. Het KMSKA gonst van de bedrijvigheid. De tentoonstelling Kontrasten 1947/1967. Schilderkunst in België is in volle voorbereiding. De opzet is tegelijk ambitieus en grensverleggend. De tentoonstellingsmakers willen namelijk een beeld scheppen van de diverse vernieuwende tendensen in de naoorlogse beeldende kunst in België en ze zullen ook voor het eerst in de geschiedenis van het museum aandacht geven aan de abstracte kunst. Ze hebben dertig kunstenaars uitgenodigd om tien representatieve werken uit hun oeuvre te selecteren. Hoofdconservator Walther Vanbeselaere en zijn assistenten Gilberte Gepts en Jean Buyck beginnen aan een intense briefwisseling met de deelnemende kunstenaars.

Vanbeselaere contacteert E.L.T. Mesens in Londen. Mesens is een artistieke alleskunner die al sinds de jaren twintig een actieve rol speelt in de internationale kunstscène. Vanbeselaere wil Mesens op de tentoonstelling met een gepast eerbetoon bedanken. De collages van deze zeer poëtisch gestemde surrealist blijven immers fascineren en inspireren.

Op 15 augustus overlijdt onverwacht René Magritte, thuis in Schaarbeek, aan de gevolgen van pancreaskanker. België rouwt om het heengaan van zijn grootste kunstenaar. Hoofdconservator Walther Vanbeselaere is diep geraakt. Zes dagen na de dood van Magritte schrijft hij naar Mesens. Er is een en ander misgelopen met zijn twee vorige brieven en nu moet hij Mesens aansporen om werk te maken van zijn deelname aan de Antwerpse tentoonstelling. Maar niet zonder eerst aan zijn ongeloof en versteldheid uiting te geven in enkele bedenkingen over dood en vergankelijkheid.

“Het bleef in mij naklinken toen U, die avond bij Naessens, over de dood sprak, die rondom U fladderde en al zoveel vrienden wegmaaide. Ik dacht toen bij mijzelf: eigenaardig dat gevoel, – ik heb het op een andere maar dan toch verwante wijze: het gevoel dat elk ogenblik iemand rondom U kan weggeplukt worden, – ikzelf dan op de eerste plaats! Hangt dat samen met ons eigen ouder worden? – Maar nu schrok ik werkelijk op bij het vernemen van de dood van Magritte. Uw oude, trouwe vriend! Had U ooit aan hem gedacht? Ik heb bij het zien van hem nooit gedacht aan die mogelijkheid. Maar U zult wel onder de indruk geweest zijn: een heel verleden bindt U toch?” (Brief van Walther Vanbeselaere aan E.L.T.Mesens, 21.08.1967, Mesens Papers, Box 18-8, The Getty Research Institute, Los Angeles)

Drie dagen later komt Vanbeselare even terug op de paar bladzijden tekst die Mesens moet leveren voor de catalogus. Magritte blijft in zijn hoofd rondspoken.

“En ik denk maar steeds aan Magritte: op de laatste tentoonstelling van surrealisten te Brussel, waaraan hij deelnam was hij de ontegensprekelijk sterkste.  Ik was overgelukkig en schreef het hem toen.” (Brief van Walther Vanbeselaere aan E.L.T.Mesens, 24.08.1967, Mesens Papers, Box 18-8, The Getty Research Institute, Los Angeles).  Maar van deze laatste brief is tot op heden geen spoor.

René Magritte, Zestien september, KMSKA © Lukas Art in Flanders vzw, foto Hugo Maertens

René Magritte, Zestien september, KMSKA © Lukas Art in Flanders vzw, foto Hugo Maertens

Standaard

2 gedachtes over ““En ik denk maar steeds aan Magritte…”

  1. Vanbeselaere geeft wel een heel sprekend voorbeeld hoe mensen, die niet traditioneel geloven toch heel intens voelen en de menselijke moraal, zoals ik het misschien mag uitdrukken, spontaan leven naar de wil van God en engelen.

    Hartelijke groeten van Han Messie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s