Emile Auguste Carolus-Duran, Gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse, 1872, inv. nr. 1380, KMSKA © Lukas – Art in Flanders vzw, foto Hugo Maertens.Emile Auguste Carolus-Duran, Gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse, 1872, KMSKA, inv. nr. 1380, KMSKA © Lukas – Art in Flanders vzw, foto Hugo Maertens.Emile Auguste Carolus-Duran, Gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse, 1872, KMSKA, inv. nr. 1380, KMSKA © Lukas – Art in Flanders vzw, foto Hugo Maertens.
Tentoonstellingen

Gravin Rattazzi in marmer & olieverf

Vrouwen zijn een gewild kijkobject voor kunstenaars. In Tour de France zijn ze dan ook ruim vertegenwoordigd. In dit blogbericht licht curator Siska Beele één markante dame uit: gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse. 

Foto boven: Emile Auguste Carolus-Duran, Gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse, 1872, KMSKA, inv. nr. 1380, KMSKA © Lukas – Art in Flanders vzw, foto Hugo Maertens.

Ze figureren in historiestukken als heilige vrouwen bij het graf van Christus, als Cleopatra of Maria de Medici. Ze duiken incognito op in taferelen van alledag of poseren naakt op bed, na het bad of liggend in de zon. Devoot, verleidelijk, verwaand, grillig, stoer, sensueel en verlegen, maar altijd mooi. Andere vrouwen laten zich dan weer vereeuwigen in een portret. Zij – of hun rijke man – betalen voor het schilderij. Het zijn dus meestal dames uit de hogere kringen. Zoals gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse. Op de tentoonstelling zijn maar liefst twee portretten van haar te bewonderen: een witmarmeren buste en een levensgroot olieverfschilderij. Voor beide kunstwerken deed de gravin beroep op de meest modieuze portrettisten van haar tijd.

Mondaine aristocrate

De zeer getalenteerde beeldhouwer Jean-Baptiste Auguste Clésinger, die op de Parijse Salon van 1847 met zijn inzending – een sculptuur van een naakte vrouw kronkelend van de pijn na een slangenbeet, in de ogen van het publiek de ongepaste vertoning van een vrouwelijk orgasme – een succès de scandale zonder weerga had geoogst, maakte in 1865 van gravin Rattazzi een magistrale portretbuste. Hij verbeeldde haar als een mondaine aristocrate, behangen met ordetekens en juwelen die haar status onderstrepen en tegelijk als een sensuele vrouw, verfijnd en eigenzinnig, de golvende haren volmaakt gekapt, de jurk gewaagd, de pose uitdagend.

Jean-Baptiste Auguste Clésinger, Gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse, (1865), inv. nr. 1382, KMSKA © Lukas – Art in Flanders vzw, foto Hugo Maertens.

Jean-Baptiste Auguste Clésinger, Gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse, (1865), inv. nr. 1382, KMSKA © Lukas – Art in Flanders vzw, foto Hugo Maertens.

Emile Auguste Carolus-Duran, Gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse, 1872, inv. nr. 1380, KMSKA © Lukas – Art in Flanders vzw, foto Hugo Maertens.Emile Auguste Carolus-Duran, Gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse, 1872, KMSKA, inv. nr. 1380, KMSKA © Lukas – Art in Flanders vzw, foto Hugo Maertens.Emile Auguste Carolus-Duran, Gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse, 1872, KMSKA, inv. nr. 1380, KMSKA © Lukas – Art in Flanders vzw, foto Hugo Maertens.

Emile Auguste Carolus-Duran, Gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse, 1872, inv. nr. 1380, KMSKA © Lukas – Art in Flanders vzw, foto Hugo Maertens.

Zeven jaar later, in 1872, poseert gravin Rattazzi voor een levensgroot portret ten voeten uit bij societyschilder Carolus Duran (zie afbeelding bovenaan). Ze verschijnt ravissant en ongedwongen in een prachtige donkerblauwe japon tegen een vurig rode achtergrond. Een waaier in de ene hand, een uitgetrokken witte handschoen in de andere. Een gebaar waarmee ze haar trouwring uitdrukkelijk in beeld brengt. Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse presenteert zich aan de toeschouwer als de echtgenote van graaf Urbano Rattazzi, een Italiaans advocaat en politicus, met wie ze in 1863 trouwde. Ook in de buste van Clésinger vind je een verwijzing naar haar Italiaanse echtgenoot. Op de rechtermouw van haar jurk prijkt een fraaie camee met zijn portret.

Jean-Baptiste Auguste Clésinger, Gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse (detail), (1865), inv. nr. 1382

Jean-Baptiste Auguste Clésinger, Gravin Rattazzi, geboren Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse (detail), (1865), inv. nr. 1382

Onafhankelijke geest

Maria-Laetitia was een achternicht van Napoleon I. Ze werd geboren in 1831 in Ierland als dochter van Thomas Wyse en prinses Letizia Bonaparte. Op zeventienjarige leeftijd huwde ze met graaf Frédéric de Solms. Ze maakte al gauw deel uit van de levendige Parijse jetset en ontpopte zich tot een opmerkelijke verschijning in het culturele leven. Ze ontving in haar salon belangrijke literaire gasten als Victor Hugo, Alexandre Dumas père en Sainte-Beuve, schreef zelf met succes gedichten en romans, werkte als journaliste en gaf een aantal culturele tijdschriften uit. Ze was een vrije en onafhankelijke geest, op elk gebied. Zo leidde ze een turbulent liefdesleven vol affaires met hooggeplaatste mannen. Zelfs haar oom keizer Napoleon III werd genoemd. Zes weken na de dood van Solms in 1863, van wie ze al jaren gescheiden leefde, huwde ze Urbano Rattazzi, die 23 jaar ouder was. Haar tegenstanders beweerden dat ze omwille van haar promiscue reputatie naar het buitenland was moeten uitwijken om een wettige echtgenoot te kunnen vinden. Maar roddelpraat deerde haar niet. Tot tweemaal toe liet Maria-Laetitia zich als een vrolijke en gelukkig getrouwde gravin Rattazzi portretteren. Na de dood van de graaf trouwde ze nog een keer. Ook haar derde en laatste man Luis de Rute-Ginez, die 13 jaar jonger was, overleefde ze.

In 1902 schonk Maria-Laetitia Bonaparte-Wyse bij testament haar twee meest kostbare  portretten aan het museum van Antwerpen dat haar hart voor altijd gestolen had.

Standaard

Een gedachte over “Gravin Rattazzi in marmer & olieverf

  1. Maria-Laetitia: Ze doet haar naam alle eer aan. Het is een adellijke vrouw, die met blijdschap (laetitia) door het leven gaat en met een luchtig hart, toch zeer intensief leeft, zowel in de liefde als op letterkundig gebied.
    Een heel verstandig besluit van haar om het borstbeeld en het levensgrote schilderij van haar hele figuur aan Antwerpens Koninklijk Museum van Schone Kunsten te schenken!

    Hartelijke groeten
    van
    Han Messie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s