Vrienden van het KMSKA

Gruwel tot in de kleinste details

De Vrienden van het KMSKA gaan geregeld op uitstap naar tentoonstellingen en musea in binnen- en buitenland. Onlangs trokken ze naar het Museum voor Schone Kunsten in Gent, waar je nog tot eind deze week de tentoonstelling Géricault kan bezoeken. Carl Van Tichelen is sinds jaar en dag vriend van het KMSKA. Hij beschrijft wat hij ter plekke zag en dat tot in de kleinste details.

Carl Van Tichelen, een trouwe museumvriend (foto: Jesse Willems)

Carl Van Tichelen, een trouwe museumvriend (foto: Jesse Willems)

Lijken, afgehakte ledematen – van paarden en van mensen – en masse en in detail : de waanzin waarmee de mens geconfronteerd wordt in de nasleep van de Franse Revolutie en de Napoleontische oorlogen. Maar ook de waanzin die in de mens zelf zit : fantastische portretten van psychiatrische patiënten. Dat is in kort bestek de inhoud van de tentoonstelling Géricault die we op uitnodiging van de Vrienden van het Museum voor Schone Kunsten van Gent mochten bezoeken. Met een interessante inleiding van Bruno Fornari, de conservator van de tentoonstelling, en als toetje nog koffie en gebak.

Sommigen vinden de tentoonstelling bevreemdend, vol horror, misschien zelfs afstotend, terwijl anderen het allemaal prachtig vinden. Eén ding is zeker: Théodore Géricault (1791 – 1824) laat je niet onberoerd. Hij zoekt de rand van de afgrond op, in zowel het fysisch als het psychisch lijden. Hij verbaast ons met ongewone thema’s in de schilderkunst, thema’s die verwant zijn aan het werk van Goya, Delacroix en Menzel.

Afschuw voor onmenselijkheid

Bij het binnenkomen van de tentoonstelling wordt je overweldigd door zijn beroemde werk Het vlot van de Medusa, centraal opgesteld in één van de ronde zalen van het museum. Ook al is het dan niet de “echte” Géricault, maar een in opdracht van het Louvre gemaakte natuurgetrouwe kopie uit het Musée de Picardie van Amiens. Precies uit dit werk (waaraan een uitgebreide studie en een ontelbaar aantal tekeningen voorafgingen) blijkt de betrokkenheid van de schilder met het gebeuren, zijn afschuw voor de onmenselijkheden aan boord van het vlot en het vreselijke lot van de drenkelingen, en tegelijkertijd zijn kritiek op degenen die hiervoor verantwoordelijk waren.

Géricault blijkt geroerd door de vreselijke gebeurtenissen van zijn tijd en werpt ons die  voor de voeten door ons van nabij te confronteren met de tragische kanten van het menselijk bestaan. Dat hij de gruwel tot in de kleinste details zo natuurgetrouw mogelijk wilde weergeven, bewijst het volgende verhaal dat over hem de ronde doet. Toen hij door de val van zijn paard verschrikkelijke pijnen leed, diende hij aan zijn rug te worden geopereerd. Hij stond erop deze operatie bij volle bewustzijn mee te maken en in een spiegel alle details van dit snijwerk te volgen. Omdat zijn idee voor vivisectie van veroordeelden niet direct ingang vond, besliste hij dan maar om zijn eigen lichaam te gebruiken.

Prachtig is zijn portret van De Kleptomaan, eigendom van het Gentse museum. Het werk maakte deel uit een reeks van tien, waarvan er ondertussen vijf verdwenen zijn. Het is nog nooit gelukt om de vijf overgebleven werken samen te brengen. Het Grand Palais slaagde daar niet in bij de retrospectieve van Géricault in 1991, en ook Gent is het nu niet gelukt. Toch moet gezegd dat dit hiaat op wonderlijke wijze werd opgevuld door de presentatie van de werken van Marlene Dumas, de hedendaagse kunstenares die zich laat inspireren door Géricault.

Je kan de tentoonstelling nog tot en met 25 mei bezoeken in het Museum voor Schone Kunsten in Gent.

De Vrienden van het KMSKA organiseren geregeld culturele uitstappen. Bekijk het programma van de komende weken op de museumwebsite.

Advertenties
Standaard

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s