Moeten er nog maskers zijn?

Campagnebeeld Ensor in context

Campagnebeeld Ensor in context

Het voorbije jaar reisden 73 schilderijen en 59 tekeningen en prenten uit de Ensorcollectie van het KMSKA rond in Japan. Vorige week bereikten ze de eindbestemming van hun Japanse tournee: het Okayama Prefectural Museum of Art. Daar zal de expo Ensor in context  nog tot 17 maart de geschiedenis van de West-Europese kunst vertellen aan de hand van het werk van James Ensor en zijn tijdgenoten. Collectieonderzoeker Siska Beele reisde als koerier van het KMSKA naar Japan en begeleidde de opbouw van de tentoonstelling.

Maskers in de inkomhal van het museum

Maskers in de inkomhal van het museum

Ze zag er ook hoe maar liefst 1027 door Ensor geïnspireerde maskers –  gemaakt door even veel schoolkinderen uit Okayama – een plekje kregen in de inkomhal van het museum.

Als de tentoonstelling op 17 maart de deuren sluit, keren de werken van Ensor terug naar ons land om in de zomer opnieuw op rondreis te trekken.

Meet The Mako’s

Vorige week blogde Siska Beele over de resultaten van haar onderzoek naar het schilderij Foorkraam van Jan van Gent van George Morren. Ze had het daarbij onder andere over de personages op het schilderij. Max Rosseau en Stella Lusie waren een kleurrijk koppel, jarenlang actief als het muzikale duo “The Mako’s”. Enkele dagen na de publicatie van de onderzoeksresultaten stuurden de mensen van Het Huis van Alijn in Gent ons onderstaande  affiche op uit hun uitgebreide circuscollectie. Of hoe collecties elkaar soms perfect kunnen aanvullen.

Affiche The Mako's uit de collectie van het Huis van Alijn

Affiche The Mako’s uit de collectie van het Huis van Alijn

Wie is Jan van Gent?

Het museum heeft een schilderij van George Morren uit 1938 dat een eigenaardige titel draagt: Foorkraam van Jan van Gent. Het is een titel die meteen enkele vragen oproept. Wie is die Jan van Gent eigenlijk en wat verkoopt hij in zijn kraam? Siska Beele is collectieonderzoeker in het KMSKA. Zij zocht een antwoord op deze vragen en blogt over wat ze ontdekt heeft.  

"Gentsch huis bij Jan van Gent" uit het privéarchief van Max Consael, Kerzelare

“Gentsch huis bij Jan van Gent” uit het privéarchief van Max Consael, Kerzelare

Jan van Gent is de naam van een artisanale suikerbakkerij, een Gentse familiezaak met een lange geschiedenis. In 1812 richtten peperkoekhandelaars Jan Delamotte en Jan Rosseau het “Gentsch kraam” op. Dat was een gebakkraam waarmee ze in Gent en omstreken naar kermissen, jaarmarkten en bedevaarten trokken. Ook op de bedevaart ter ere van Onze-Lieve-Vrouw van Kerzelare brachten ze hun lekkernijen aan de man. In het midden van de vijftiende eeuw was op de Edelareberg in Kerzelare bij Oudenaarde een bijzondere Onze-Lieve-Vrouweverering ontstaan rond een miraculeus Madonnabeeldje. De plek groeide snel uit tot een drukbezocht bedevaartsoord waar elk jaar in de maand mei duizenden gelovigen naartoe stroomden om te bidden en te mediteren. In 1932 wisselde Max Rosseau het “Gentsch kraam” in voor een vast huis in Kerzelare. Op de voorgevel van het ruime pand liet hij het opvallende opschrift “Gentsch Huis by Jan van Gent” aanbrengen. Jan van Gent was een verwijzing naar de bijnaam die zijn grootvader Jan kreeg toen hij in 1812 vanuit Gent met zijn bescheiden kraam naar het bedevaartsoord trok. Ook het uitzicht van het huis, met de opmerkelijke luiken, luifels en spiegels,  herinnerde aan het oude gebakkraam. Al vlug werd het “Gentsch Huis by Jan van Gent” een populaire ontmoetingsplek voor bedevaarders. Ze kwamen langs voor een fris pintje, een gebakje en een doos van de befaamde bedevaartsnoepjes, die  “lekkies” werden genoemd.

Max & Stella op het schilderij van Morren

George Morren, Foorkraam van Jan van Gent, 1938, KMSKA, inv.nr 2426

George Morren, Foorkraam van Jan van Gent, 1938, KMSKA, inv.nr 2426

In 1938 koos George Morren de zoete zaak van Max Rosseau in Kerzelare als onderwerp voor een schilderij. De kunstenaar zoomde in op de voorgevel en bracht alleen de toog in beeld met daarachter een doorkijkje naar de verbruikzaal. Hij plaatste drie figuren in het tafereel. Suikerbakker Max Rosseau staat aan het fornuis. Hij is volop “lekkies’ aan het maken. Zijn vrouw Stella Lussie staat aan de toog, samen met een klant. Max en Stella vormden een kleurrijk echtpaar. Naast hun suikerbakkerij waren zij ook jarenlang actief als het muzikale duo “The Mako’s”. In 1932 zetten zij een punt achter hun zwervend artistiek bestaan. Het “Gentsch Huis bij Jan van Gent” werd hun vaste stek.

Wil je meer weten over de kunstenaar en dit schilderij? Lees dan het volledige artikel op de website van het KMSKA