Sneeuw!

Tijdens de tentoonstelling De MODERNEN. Rondom Permeke blogt curator Nanny Schrijvers elke week over één aspect van de tentoonstelling. Nu het buiten behoorlijk fris wordt, haalt ze de sneeuwlandschappen boven.

Constant Permeke, Winterlandschap, 1912, © KMSKA / Lukas-Art in Flanders vzw – foto Hugo Maertens, Aanvullende rechten: Sabam

Constant Permeke, Winterlandschap, 1912, © KMSKA / Lukas-Art in Flanders vzw – foto Hugo Maertens, Aanvullende rechten: Sabam

Sneeuwlandschappen, een ware ziekte bij de Vlaamse kunstenaars. In het Nederlandse literair-culturele tijdschrift De Gids (jrg 92, 1928) schreef AC er het volgende over:

“ … Slechts èèn opmerking: treffend is de èèn-tonigheid van hun onderwerpen. Er heerscht tegenwoordig bij de Vlamingen een ware pletoor van sneeuwlandschappen. Wij hadden reeds die van den ouden Breughel… en Valerius de Saedeleer is degene die het meest meegeholpen heeft om in de schilderkunst de lawinen weer in de mode te brengen. … Daar is b.v. Permeke, de meest begaafde, de oorspronkelijkste, de stoutse der, in breeden zin genomen, jongeren… Aan zijn invloed zal toch wel niemand twijfelen, die zich b.v. Winter herinnert uit het Antwerpsch Museum, dagteekenend van 1912. Het effect der drie bomen op het voorplan (trouzeer verwant met het groot Winterlandschap met jagers van Pieter Bruegel I)  heeft menig schildersgeheugen beheerst. En eenmaal de Vlamingen ermee beginnen is er geen stoppen aan… Het is ook al eens gebeurd met begrafenissen.”

Danku Dhondt-Dhaenens

Wederom een gevulde dag op Zomerkamp te Sint-Martens-Latem. Jongbloed!ers Veerle Quirynen en Ine Vermeylen schrijven een kort en bondig verslag.

8:00
Wakker worden in Vila DD met Nokia C3

9:00

  • Wassen met een metaalsmaakje
  • Tafel dekken in ons eigen mini-museum
  • Ontbijten
    Cornflakes met yoghurt
    Witte boterhammen met choco
    Bruine boterhammen met kaas
    Een groen appeltje

10:00
Bezoek aan gastheer: Museum DHondt Dhaenens

  • Permeke – lijn en lichaam
  • Van den Berghe – psycho-analyse
  • Neon Rauch – sociaal-realisme
  • Cris Brodhal – geen statement over mens en maatschappij
  • Robert Devriendt – open voor eigen interpretatie
  • Paula Rego – monumentale ballet-madammen
  • Francis Alÿs – repetetief/herhaling, poëtisch, actie, muzikaal

12:30
Werklunch
Concept uitwerken: hoofd-stukken

  • Frits Van Den Berg schildert Van Hecke en Norine, maar wie zijn Nono en Stella?
  • Interview voorbereid
  • Pygmalion
  • Liggende naakten
  • Diepdruk
  • Rorsach-test
  • Strips

18:00
Aperitief in D’Ouwe Hoeve

19:30
Spaghettiresten

20:00
Nog weinig Tyt Gat, vollenbak gaan tot het komen van de maan!

Gust wie?

Een week lang vertoeft Jongbloed! aan de Leiebocht ten Zuiden van Gent, waar we werken aan een ‘bezoekersgids’ met een twist. Daar waar kunstenaars als Gust de Smet , Frits van den Berghe , Gustave van de Woestyne en Constant Permeke woonden, werkten en revolutionaire dingen deden. In een schildersdorp waar deze jonge kunstenaars inspiratie opdeden in het ongerepte landleven. Na een mooie wandeling door het regenachtige Deurle en Sint-Martens-Latem leerden we de persoonlijkheden achter deze namen kennen. Jongbloed!er Marie-Gabriëlle stelt ze graag even kort voor.

Na een helse tocht met de trein en de fiets zijn we deze ochtend aangekomen in Deurle. Een mooi, idyllisch dorpje aan de Leie, vlakbij Sint-Martens-Latem. Rond 1890 haalden veel Vlaamse kunstenaars hier hun inspiratie. In de industriële stad Gent was het niet aangenaam vertoeven: de woningen waren er duur en vies. De keuze om naar Latem te trekken was dan ook snel gemaakt: het was hier goedkoop, mooi en de mensen waren er vriendelijk.

Jongbloed! Zomerkamp

Tijdens onze (regenachtige) dorpswandeling vandaag kwamen er heel wat namen naar boven. Omdat we het over deze kunstenaars de hele week zullen hebben, is het wel handig om ze eventjes voor te stellen.

Het begint allemaal met Xavier De Kock. Hij werd bevriend met de burgemeester van Latem: Albijn Van Den Abeele (bijnaam Binus!). De Kock zette Van Den Abeele aan om te schilderen. Natuurlijk, met een burgemeester die schildert, is de stap om naar dat dorp te verhuizen sneller gemaakt. De eerste groep artiesten die naar deze streken verhuisden bestond onder andere uit Valerius ‘Valleke’ de Saedeleer (die 140 kilo woog), Karel en Gustave Van De Woestyne en George Minne. Zij zetten zich af tegen Emile Claus (één van de bekendste impressionistische Vlaamse kunstenaars).

Belangrijker voor ons zijn drie andere namen: Gust, Frits en Constant.
Gustave ‘Gust’ de Smet en zijn broertje Leon hebben daarna allebei een tijdje in Sint-Martens-Latem gewoond. Zij keken wel op naar Emile Claus en begonnen ook als impressionisten te schilderen. Hun levenswijze was losbandig en vrij: een echt kunstenaarsbestaan. Ze betaalden hun eieren met schilderijen! Gust de Smet ontwikkelde later een eigen stijl, zijn broer Leon bleef hangen bij het impressionisme.

Frits van den Berghe, goede vriend van de De Smetjes, haalde zijn inspiratie ook uit de Leiestreek. Tijdens de eerste wereldoorlog is hij (samen met veel andere kunstenaars) naar Nederland gevlucht. Daar kwam hij in contact met de Duitse expressionisten en sloot zich daarbij aan. Nog later werd hij ziek en werden zijn kunstwerken steeds meer surrealistisch.

En dan is er nog Constant Permeke. Uit wat ons vandaag verteld werd tijdens de rondleiding kon ik opmaken dat hij toch geen gemakkelijke mens was. Hij schilderde de armoede en ellende van mensen op het platteland.

Deze drie vrienden vormen de basis voor de volgende tentoonstelling van het KMSKA in de Fabiolazaal (die opent in september): De Modernen. Rondom Permeke. Met deze nieuwe bagage kennis kunnen wij dus aan de slag. Morgen meer nieuws!

In de voetsporen van Gust, Frits en Constant

Jongbloed! gaat op zomerkamp en dat zal je geweten hebben.

Van 15 tot en met 19 juli trekken de jongerenambassadeurs van het KMSKA naar Sint-Martens-Latem, een dorp aan de Leiebochten, ten zuiden van Gent. Het was daar dat kunstenaars als Gust de SmetFrits van den BergheGustave van de Woestyne en Constant Permeke lange tijd gewoond en gewerkt hebben én revolutionaire dingen deden. De Jongbloed!-ers zijn te gast in het Museum Dhondt-Dhaenens en zullen een week lang in de voetsporen van de kunstenaars van de Latemse school treden. Alle indrukken die ze ter plekke opdoen, zullen ze verwerken in een alternatieve bezoekersgids bij de tentoonstelling De MODERNEN. Rondom Permeke. Die kan je vanaf 15 september in de Koningin Fabiolazaal bezoeken.

Jongbloed! neemt de boel over

Tijdens het zomerkamp neemt Jongbloed! de blog en het twitteraccount (@KMSKA) van het KMSKA over om de inspiratie en ervaringen in realtime te kunnen delen. Ook via de Jongbloed!-pagina op Facebook kan je volgen hoe het hen daar in het verre Sint-Martens-Latem vergaat.