The Sound of Rubens deel 2: Macht

EEN SOUNDTRACK BIJ DE TENTOONSTELLING SENSATIE & SENSUALITEIT

 

De tentoonstelling Sensatie en Sensualiteit deelt de artistieke erfenis van Peter Paul Rubens op in zes thema’s: geweld, macht, lust, compassie, elegantie en poëzie. Curator Nico Van Hout ging voor elk van die thema’s op zoek naar verbanden tussen werk van Rubens en de vele kunstenaars die na hem kwamen. In de aanloop naar de tentoonstelling maakte hij bovendien een selectie van muziek en filmpjes die aansluiten bij de verschillende hoofdstukken die in de expo aan bod komen. De komende weken stelt hij ze met plezier aan je voor.

Peter Paul Rubens, Schets voor De kroning van de koningin in Saint-Denis, State Hermitage Museum, St. Petersburg

Peter Paul Rubens, Schets voor De kroning van de koningin in Saint-Denis, State Hermitage Museum, St. Petersburg

Voor het hoofdstuk Macht koppelt hij Rubens’ schets voor De kroning van de koningin in Saint-Denis uit de collectie van het Hermitage in Sint-Petersburg aan de polyfonische gezangen in Messe de marriage de Henri IV et Marie de Médicis, A la Royne, ninfe qui tient tant d’heur van de Franse renaissancecomponist Eustache du Caurroy.

“Ninfe qui tient tant d’heur, que de joindre à la France ta grandeur,
Et d’un Roy valeureux prendre le joug amoureux:
Quel paresseux demon te reticent à Florence si long temps,
Sur le sablon toscan, loin de ton astre nouveau?
Viens combler de faveur notre Mars, qui s’avance devant toy:
O! quelle troupe de Dieux et de Déesses t’attend. Les forts vents de mer bientôt sur l’onde paroistront,

Déjà la Brume revient, qui nous allonge la nuit.
Pousse la barque Hymenée nocier, ne retarde ce festin:
D’un naturel flambeau brusle l’Amante et l’Amant,
Entre la guerre et la paix que la France ait laissé de chanter:
O Hymenée, Hymenée o Hymenée d’Amour.”

Daarnaast doen ook Symfonie nr.14, III, Loreley van Dmitri Shostakovich en Love and Marriage van “Ol’ Blue Eyes” Frank Sinatra hem aan kunstwerken in dit tentoonstellingshoofdstuk denken.


#TheSoundOfRubens

De komende weken maken we op Spotify een afspeellijst met muziek die aan de verschillende thema’s en kunstwerken in de expo gekoppeld kan worden. Heb jij Sensatie en Sensualiteit bezocht en begon je daarbij quasi instinctief een nummer van Bach, Beethoven of Bruce Springsteen te neuriën? Laat het ons weten via facebook, twitter, of als reactie op dit blogbericht! Dan vullen we onze afspeellijst verder aan.

 

The Sound of Rubens

 een Soundtrack bij de tentoonstelling Sensatie & Sensualiteit

De tentoonstelling Sensatie en Sensualiteit deelt de artistieke erfenis van Peter Paul Rubens op in zes thema’s: geweld, macht, lust, compassie, elegantie en poëzie. Curator Nico Van Hout ging voor elk van die thema’s op zoek naar verbanden tussen werk van Rubens en de vele kunstenaars die na hem kwamen.

In de aanloop naar de tentoonstelling  maakte hij bovendien een selectie van muziek en filmpjes die aansluiten bij de verschillende hoofdstukken die in de expo aan bod komen. De komende weken stelt hij ze met plezier aan je voor.

Arnold Böcklin, Het gevecht op de brug, 1892, privécollectie – in bruikleen aan het Kunsthaus Zürich

Arnold Böcklin, Het gevecht op de brug, 1892, privécollectie – in bruikleen aan het Kunsthaus Zürich

Voor het eerste hoofdstuk Geweld haalt Van Hout meteen het grote geschut boven. Hij  plaatst Het gevecht op de brug van Arnold Böcklin naast de Skythische suite van Sergei Prokofiev.

 

#TheSoundOfRubens

De komende weken maken we op Spotify een afspeellijst met muziek die aan de verschillende thema’s en kunstwerken in de expo gekoppeld kan worden. Heb jij Sensatie en Sensualiteit bezocht en begon je daarbij quasi instinctief een nummer van Bach, Beethoven of Bruce Springsteen te neuriën? Laat het ons weten via facebook, twitter, of als reactie op dit blogbericht! Dan vullen we onze afspeellijst verder aan.

Het Gulden Cabinet: the making-of. Deel 4: De Kunstkamer van Frans Francken II

Sinds februari 2013 toont Het Gulden Cabinet. Koninklijk Museum bij Rockox te gast hoe een kunstverzameling er in de Gouden Eeuw moet hebben uitgezien. De burgerwoning van burgemeester en mecenas Nicolaas Rockox (1560 – 1640) werd speciaal voor deze expo omgetoverd tot een luxueus kunstenkabinet met topstukken uit de collectie van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen en de belangrijkste werken uit Museum Rockoxhuis.

Het KMSKA liet de opbouw van deze unieke tentoonstelling vastleggen voor een documentairefilm die je in de tentoonstelling kan bekijken. In die film geven curatoren Hildegard Van de Velde (Museum Rockoxhuis) en Nico Van Hout (KMSKA) meer uitleg over Nicolaas Rockox, het verzamelwezen in de Nederlanden, de titel Het Gulden Cabinet en het schilderij De kunstkamer van Frans Francken II. Deze zomer delen we de film op in korte afleveringen die we op gezette tijdstippen zullen publiceren. In dit laatste filmpje gaat curator Nico Van Hout dieper in op De Kunstkamer van Frans Francken II die je in de tentoonstelling kan bewonderen.


Reportage: Deep Focus (productie), Guido Verelst (regie/montage), Joris Ceuppens (camera) & Cyril Orcel (muziek)

Bekijk ook zeker de webapp bij de tentoonstelling waarmee je zelf een verzameling kan uitbouwen: http://www.hetguldencabinet.be

Meer info: http://www.kmska.be & http://www.rockoxhuis.be

Rubens in Oslo

Onlangs identificeerden Paul Huvenne en Nico Van Hout, de Rubenskenners van het KMSKA, een olieverfschets uit de collectie van het Najonalmuseet in Oslo als een werk van Peter Paul Rubens. Van Hout, die op dat moment ter plaatse was, blogt over hun boeiende ontdekking.

Nasjonalmuseet Oslo

Nasjonalmuseet Oslo

Vorige week bezocht ik Nils Ohlsen, de directeur van het Nasjonalmuseet in Oslo. De aanleiding van dat bezoek was een kleine tentoonstelling over de Vlaamse primitieven die we in dat museum willen organiseren in de lente van 2013. Eerder dit jaar bracht het Noorse museum met Rubens – van Dyck – Jordaens. Barokk frå Antwerpen al een mooie overzichtstentoonstelling over Vlaamse barokschilderijen uit de collectie van het KMSKA. Het was mijn eerste bezoek aan Noorwegen en ik was erg benieuwd naar de verzamelingen van het Nasjonalmuseet, die – buiten de meesterwerken van Edvard Munch – niet zo bekend zijn bij het internationale publiek. De klemtoon van het museum ligt begrijpelijkerwijze op Noorse, Deense en Duitse schilders uit de negentiende eeuw, zoals Dahl, D.C. Friedrich,… Maar ook de Franse schilderkunst is er met topwerken van Delacroix, Manet, Monet, Matisse, Picasso en Bonnard goed vertegenwoordigd. Onder de Vlaamse schilderijen zijn er onder meer een schitterend portret van Karel van Mallery door Anthony van Dyck en een politieke allegorie van Jordaens.

Onbekende Vlaamse meester

De meeste oude meesters maken echter deel uit van de omvangrijke collectie Langaard die het museum beheert en in een aparte zaal toont. In die zaal kon ik een olieverfschets bestuderen die de aandacht van Paul Huvenne, de hoofd-conservator van het KMSKA, had getrokken tijdens de opening van de Vlaamse baroktentoonstelling in februari van dit jaar. Als maker van de schets stond op het bordje dat ernaast hing ‘onbekende Vlaamse meester’. De overweldigende kwaliteit van het kleinood en het gemak waarmee het tafereel was gepenseeld, maakten meteen duidelijk dat het hier om een eigenhandig werk van Peter Paul Rubens ging.

Castor en Pollux roven de dochters van Leukippos © Nasjonalmuseet

Paul Huvenne en Nico Van Hout identificeerden deze olieverfschets als een werk van Peter Paul Rubens © Nasjonalmuseet

De schets toont hoe Castor en Pollux de dochters van Leukippos roven, een verhaal uit de Griekse mythologie. De onafscheidelijke tweelingbroers dragen een sterretje op het voorhoofd omdat ze in het verhaal door toedoen van oppergod Zeus eindigen als hemellichamen. Onder Rubenskenners is de schets niet bekend. Ze staat immers niet beschreven of afgebeeld in het standaardwerk over Rubens’ olieverfschetsen van Julius S. Held (1980). Dit briljante werkje moet door de mazen van het net zijn geglipt. Dat hoeft niet te verwonderen als je weet dat Held honderden bewaarde olieverfschetsen heeft besproken, een titanenwerk waar hij enkele decennia aan heeft gewijd. De achtergrond van de schets is met een donkergrijze verf overschilderd, waardoor het strepige patroon van de imprimatura onzichtbaar is geworden. Ooit heeft men de schets dus enigszins willen ‘fatsoeneren’ door er een klein schilderijtje van te maken. Het onderwerp is niet bepaald vrouwvriendelijk. Rubens heeft van de ontvoering of kidnapping een snapshot gemaakt waardoor de dynamiek en de snelheid van de actie in de tijd bevroren lijken. Door het te vergelijken met andere schetsen van Rubens kunnen we het werkje dateren in de jaren voor 1615. Meer nog, men kan zich de vraag stellen of we hier niet te maken hebben met een eerste, niet uitgevoerd model voor een beroemde Rubenscompositie in de Alte Pinakothek in München, een schilderij dat we rond 1618 kunnen dateren.

Nieuwe aanwinst

Uiteraard waren de directeur van het Nasjonalmuseet en zijn medewerkers erg opgetogen met hun ‘nieuwe’ aanwinst, het enige eigenhandige werk van Rubens in Noorwegen. En zo werden de Nils Ohlsen ik door de Noorse televisie over de ontdekking geïnterviewd voor het vrijdagavondjournaal van NTR.

Opera en vikings

Overigens is Oslo, met zijn neo-klassieke architectuur, zijn grand-cafés, zijn nieuwe opera-gebouw en zijn Vikingschepenmuseum best een aantrekkelijke stad. Om van de Noorse hapjes en elandbroodjes nog te zwijgen. De gure temperaturen en de hoge prijzen moet je er wel bijnemen.
Operagebouw Oslo

Operagebouw Oslo

Vikingmuseum Oslo

Vikingschip in het Vikingschepenmuseum