Ondertussen op de museumwerf: slijpen, hijsen en verbrijzelen

Dat het vooruit gaat op de museumwerf. De eerste fase van de verbouwingen -die voornamelijk sloopwerken omvat – zal in het najaar afgerond zijn. Daarna kan de bouw beginnen van o.a. het verticale museum van Kaan Architecten. De voorbije weken werden de patio’s middenin het museumgebouw alvast voorbereid op de bouw van dat verticale museum. De hoogste tijd dus om fotografe Karin Borghouts nog eens op pad te sturen.

Het nieuwe verticale museum van Kaan Architecten – dat in de tweede fase van de verbouwing gerealiseerd wordt – krijgt een plek in 4 bestaande patio’s die in de loop der jaren werden dichtgemaakt. Op dit moment worden die patio’s klaargemaakt voor de bouw van dat verticale museum. Het dak ging er eerder al af waarna de aannemer en zijn team de betonnen dakconstructies in de verschillende patio’s afbraken. Daar kwam best wat werk bij kijken.

Zo moest elke patio eerst worden volgebouwd met stellingen die de in stukken geslepen betonconstructie konden dragen tot ze door de torenkraan – die sinds mei vorig jaar in het hart van het museum staat – uit het gebouw kon worden geplukt. Daar verpulvert een graafkraan met betoncrusher de stukken en dat met minimale geluidsoverlast. De kraan heeft ongeveer een kwartier nodig om de stukken van 5 meter breed en 4 à 5,5 ton zwaar te verbrijzelen. Op deze manier wordt er per patio maar liefst 78 ton beton afgevoerd, 312 ton in het totaal dus.

Afbraakwerken in het museum

Fotografe Karin Borghouts trekt op geregelde tijdstippen naar de museumwerf om er de voortgang van de verbouwingswerken vast te leggen. Eind september trok ze haar veiligheidsschoenen aan, zette ze haar helm op en maakte ze deze unieke werfbeelden. 

De weg naar het nieuwe depot

Het is zover! Het nieuwe interne depot in KMSKA is opgeleverd en – het moet gezegd – het ziet er geweldig uit.

Deze ruimte in het hart van het museumgebouw zal alle schilderijen herbergen die het KMSKA tijdens de volgende fases van de verbouwingen niet meer zullen verlaten. Denk bijvoorbeeld aan de kolossale werken van Peter Paul Rubens. Op vraag van het museum bracht fotografe Karin Borghouts zowel de afbraak van de oude atoomkluis als de opbouw van het nieuwe depot in beeld. Dat leverde enkele spectaculaire foto’s op. Een terugblik op de eerste grote fase van het masterplan.

Atoomkluis in afbraakAtoomkluis in afbraakAtoomkluis in afbraakAtoomkluis in afbraakAtoomkluis in afbraakAtoomkluis in afbraak
Intussen op de museumwerfIntussen op de museumwerfIntussen op de museumwerfIntussen op de museumwerfIntussen op de museumwerfIntussen op de museumwerf
Bijna klaarBijna klaarGloednieuwGloednieuwGloednieuwGloednieuw

De weg naar het nieuwe depot, a set on Flickr.

Op zaterdag 6 april 2013, nadat alle schilderijen een plaats gekregen hebben, kan je het depot bezoeken. Hou de website of de Facebookpagina van het museum in de gaten om te ontdekken hoe je een plaats kan reserveren.

Hoe krijg je een atoomkluis klein?

De eerste grote uitdaging in het masterplan voor het nieuwe KMSKA is zonder twijfel de afbraak van de atoomkluis in het hart van het museumgebouw. Die werd in jaren 50 van de vorige eeuw gebouwd om de museumcollectie te beschermen tegen een kernaanval. Dat ze dus niet zomaar klein te krijgen is, spreekt voor zich. Maar waar een wil, man- en machinekracht is, is een weg. Geert Rondelez is projectleider bij Roegiers, de aannemer verantwoordelijk voor de eerste fase van het masterplan. Hij vertelt hoe hij en zijn team de kluis met de grond gelijk maken.

Dat het geen eenvoudige klus zou worden wist Rondelez al voor hij eraan begon. “In haar originele toestand bestond de atoomkluis uit zwaar gewapend beton – wapeningsstaven met een diameter van 40 mm waren eerder standaard dan uitzondering – dat langs de binnenzijde extra verstevigd was met stalen zwaluwstaartplaten. De constructie was 5,5 meter breed, 21 meter lang en 9 meter hoog. De korte zijden van de kluis waren 1,5 meter dik, de lange zijden 0,75 meter en de dakplaat had een gemiddelde dikte van 1,5 meter. Het totaalgewicht van de kluis bedroeg 2150 ton. Er zat 550 m3 gewapend beton in.”

De atoomkluis in haar originele toestand, voor de aanvang van de afbraakwerken

De atoomkluis in haar originele toestand, voor de aanvang van de afbraakwerken

Hoe begin je aan de afbraak van zo’n monster?

Voor de start van de afbraakwerken, moest de aannemer een toegangsweg tot aan de kluis creëren. Daarom is de vloer van één van de museumzalen uitgebroken.

Voor de start van de afbraakwerken, moest de aannemer een toegangsweg tot aan de kluis creëren. Daarom is de vloer van één van de museumzalen uitgebroken.

Geert Rondelez: “Voor we met de afbraakwerken konden starten, moesten we een toegangsweg tot aan de kluis creëren. Daarom hebben we de vloer van één van de museumzalen uitgebroken. Vervolgens moesten we een doorgang maken doorheen een gemetste muur van 1 meter dik. Die muur schermt de oorspronkelijke bomwerende stockageplaats van de kunstwerken af van de rest van het museum, wat meteen verklaart waarom hij zo dik is. De volgende stap was: bekijken welk type van machine we konden gebruiken. We waren daarbij afhankelijk van de breedte van de buitendeur. Omdat die beperkt was en we qua werkruimte in en rond de kluis ook al niet veel speling hadden, konden we enkel met twee minigravers van 3,5 ton aan de slag gaan.”

Hoe gingen jullie vervolgens te werk?

Met het vrijgekomen puin heeft de aannemer een berg gemaakt waarop de minigravers geplaatst konden worden. Omdat de machines maar tot 5 meter hoog kunnen reiken en de atoomkluis maar liefst 9 meter hoog is, moesten er een puinberg met een hoogte van minimaal 4 meter gemaakt worden

Met het vrijgekomen puin heeft de aannemer een berg gemaakt waarop de minigravers geplaatst konden worden. Omdat de machines maar tot 5 meter hoog kunnen reiken en de atoomkluis maar liefst 9 meter hoog is, moesten er een puinberg met een hoogte van minimaal 4 meter gemaakt worden

Geert Rondelez: “De afbraak moest bovenaan de centrale kopwand starten. Maar omdat er niet veel ruimte was tussen de atoomkluis en de oorspronkelijke bunker moesten we eerst een doorbaak door de zijwand, de tussenwand en de kopwand van de kluis maken om zo een route te creëren waarmee we de machines op de juiste startpositie konden krijgen. Los van de atoomkluis moest ook de vloer van de oorspronkelijke bunker afgebroken worden. Met het vrijgekomen puin hebben we een berg gemaakt waarop we de minigravers konden plaatsen. Omdat de machines slechts tot 5 meter hoog kunnen reiken en de atoomkluis maar liefst 9 meter hoog is, moesten we een puinberg met een hoogte van minimaal 4 meter voorzien. Vervolgens konden we de bovenste helft van de kluis – de dakplaat en de bovenkant van de muren –  afbreken. Naarmate de werken vorderden, gebruikten we de onderkant van de muren als keerwand die we volstapelden met puin om een werkplatform te creëren. Eens de afbraak van de bovenste helft voldoende ver gevorderd was, konden we één van de minigravers naar beneden verplaatsen en daar aan de afbraak van de onderste helft beginnen. Tijdens de afbraakwerken worden de wapeningsstaven continu weggebrand en manueel naar buiten gedragen. Naast de eigenlijke afbraak is er ook een constante afvoer van puin. Omwille van de beperkte doorgang naar buiten toe kunnen we ook daarvoor alleen met een kleine bobcat werken.”

Hoeveel % van de kluis is er intussen verwijderd?

Geert Rondelez: “Op dit moment hebben we 95 % afgebroken. Met behulp van de twee minigravers kunnen we per dag gemiddeld 16 m3 beton wegwerken. Ik verwacht dat de volledige afbraak van de bunker tegen 15 juni voltooid zal zijn.

Omdat de afbraak van een atoomkluis niet bepaald dagelijkse kost is, stuurden we fotografe Karin Borghouts naar de museumwerf. Daar legde ze vast hoe de aannemer en zijn team de kluis met de grond gelijk maken

Atoomkluis in afbraakAtoomkluis in afbraakAtoomkluis in afbraakAtoomkluis in afbraakAtoomkluis in afbraakAtoomkluis in afbraak
Atoomkluis in afbraakAtoomkluis in afbraakAtoomkluis in afbraakAtoomkluis in afbraak

Atoomkluis in afbraak, a set on Flickr.

Mousseoffensief

Tijdens de renovatie van het KMSKA wordt een deel van de museumcollectie in het museumgebouw zelf gestockeerd. Veerle De Meester werkt bij de afdeling Colletiebehoud- en beheer en blogt over de inspanningen van het museum om de kunstwerken te beschermen tegen de gevolgen van eventuele verbouwingstrillingen.

Bij de verbouwingswerken in het KMSKA kunnen trillingen ontstaan. Hoewel de aannemer alles in het werk stelt om die trillingen te beperken, willen we de kunstwerken die tijdens de renovatie in het museumgebouw blijven er toch zoveel mogelijk tegen beschermen.Tot nu toe was het opvangen van trillingen onbekend terrein voor ons. Daarom zijn we advies gaan inwinnen bij een internationale expert. Een gespecialiseerde firma leverde het juiste materiaal en ervaren ‘art handlers’ hielpen ons met de uitvoering van de werkzaamheden.

Mousse en MDF

Als de verbouwingen trillingen met zich mee zouden brengen, dan worden deze opgevangen door mousseblokjes samengesteld uit polyurethaan en MDF die we onder de schilderijen en onder pallets met beelden plaatsen. Voor een goede trillingsdemping is het belangrijk om de blokjes af te stemmen op het gewicht van het kunstwerk. Elk kunstwerk wordt bijgevolg gewogen waarna de blokjes met de juiste densiteit onder het kunstwerk geplaatst worden. Naast het bepalen van de gewichtscategorieën is ook de afstand tussen de blokjes onderling van belang om een efficiënte trillingsabsorptie te garanderen.

MousseoffensiefMousseoffensiefMousseoffensiefMousseoffensiefMousseoffensiefMousseoffensief
MousseoffensiefMousseoffensiefMousseoffensiefMousseoffensiefMousseoffensiefMousseoffensief

Mousseoffensief, a set on Flickr.

Aannemer aan de slag

Vandaag was het zover. De aannemer van de 1ste fase van de verbouwing is gestart met de plaatsing van de werfafsluiting rond het museumgebouw. 

De eerste dagen van de werken staan volledig in het teken van die werfafsluiting, de aanleg van een werfweg, het verwijderen van enkele stukken omheining – om het werfverkeer mogelijk te maken – en de installatie van een werfkeet. Daarna begint de aannemer in het gebouw zelf te werken.

Aannemer aan de slagAannemer aan de slagAannemer aan de slagAannemer aan de slagAannemer aan de slagAannemer aan de slag
Aannemer aan de slagAannemer aan de slagAannemer aan de slagAannemer aan de slag

Aannemer aan de slag, a set on Flickr.

Renovatie duurt van 2011 tot 2017

In het najaar van 2011 start de langverwachte renovatie van het KMSKA. Omwille van de omvang en de complexiteit van de werken zal de renovatie zes jaar duren. Tijdens de verbouwing en de uitbreiding van het 19de-eeuwse gebouw moeten alle verouderde technische installaties vernieuwd worden. Er komt ook een nieuw intern depot en de museumoppervlakte zal met ongeveer 40% vergroot worden. Tijdens de werken zal een deel van de museumcollectie in het museumgebouw blijven. Dat is meteen de reden waarom er extra voorzichtig moet worden verbouwd.