Gerecupereerde zon

Tijdens De MODERNEN. Avant-garde bloggen curator Greta Van Broeckhoven en andere museummedewerkers geregeld over een aspect van de tentoonstelling. In het vorige blogberichten lag de nadruk op Quarantaine van Bert De Leeuw. De komende weken zullen we het over recuperatie van alledaagse materialen hebben. Beginnen doen we met Zonexplosie nr. 43/65 van Vic Gentils.

Vic Gentils, Zonexplosie nr. 43/65

Vic Gentils, Zonexplosie nr. 43/65

Heel wat kunstenaars van wie je werk kan zien in de tentoonstelling recupereerden gebruiksvoorwerpen die ze assembleerden tot iets nieuws. In zijn Zonexplosie nr. 43/65 uit 1965 voegde Vic Gentils houten onderdelen en pianotoetsen samen tot een stralende zon.

Vic Gentils aan het werk

Vic Gentils aan het werk

In een filmpje uit het VRT-archief kan je zien hoe hij te werk ging. Je kan het bekijken op de Cobra-website.  

Doe-het-zelf

Achteraan in het doeboekje bij de tentoonstelling is een wedstrijd opgenomen, gelinkt aan de kunstwerken in de expo die gemaakt zijn met alledaagse materialen. Ook zin om thuis aan de slag te gaan met wat je in huis hebt? Stuur ons een foto van je eigen kunstwerk en maak kans op een mooie prijs.

Wat zie jij in Quarantaine?

Tijdens De MODERNEN. Avant-garde bloggen curator Greta Van Broeckhoven en andere museummedewerkers geregeld over een aspect van de tentoonstelling. In het vorige blogbericht ging het over Grote zon van Otto Piene. Deze week kijken we naar Quarantaine van Bert De Leeuw

Bert De Leeuw, Quarantaine,  Lukas-Art in Flanders, foto Hugo Maertens, © Sabam

Bert De Leeuw, Quarantaine, Lukas-Art in Flanders, foto Hugo Maertens, © Sabam

Bij Quarantaine (1960) heeft Bert De Leeuw een monochrome verflaag  – vermengd met zand – op onregelmatige wijze aangebracht op het doek. Daardoor geeft het werk een chaotische indruk. Al naargelang de plek waar de kijker en de lichtbron staat variëren de verschillende kleurtonen die aanwezig zijn op het doek. Je kan er geheel volgens je eigen referentiekader verschillende vormen en figuren in zien. Noord-Amerika bijvoorbeeld. Of een draak. Of een hond in legeruniforum die een stok vasthoudt. Of misschien zelfs een woestijnstad. Wat zie jij?

Genageld

Tijdens De MODERNEN. Avant-garde bloggen curator Greta Van Broeckhoven en andere museummedewerkers geregeld over een aspect van de tentoonstelling. In de komende blogberichten zal het over monochromie en achromie gaan. Een terugkerend fenomeen bij de kunstenaars van wie je werk kan zien in de Koningin Fabiolazaal. Zo kwam je vorige week meer te weten over Lucio Fontana en Jef Verheyen. Deze week is Günther Uecker aan de beurt. 

Günther Uecker, Spiraal, Lukas-Art in Flanders, foto Hugo Maertens, © Sabam

Günther Uecker, Spiraal, Lukas-Art in Flanders, foto Hugo Maertens, © Sabam

Door zijn spijkerreliëf Spiraal (1966) wit te spuiten, wil de Duitse kunstenaar Günther Uecker (1930) de kijker het immateriële licht als concreet doen ervaren. De nagels vangen het licht op en er ontstaat een schaduwspel. Tegelijk veroorzaakt de lichtweerkaatsing van het wit een optische beweging en de indruk van lichtvibratie. Zo ontstaat de illusie van een lichtgevend voorwerp dat inwerkt op de ruimte. Bij Uecker staan licht en wit symbool voor geestelijke vrijheid. Bij Nagelobject (1979) koos hij voor achromie en behield hij de natuurlijke kleur van de nagel.

Günther Uecker, Nagelobject, Lukas-Art in Flanders, foto Hugo Maertens, © Sabam

Günther Uecker, Nagelobject, Lukas-Art in Flanders, foto Hugo Maertens, © Sabam

In dialoog met de kunst

In 1987 zond het programma Kunst-Zaken een interview uit met Uecker naar aanleiding van zijn tentoonstelling in het casino in Knokke. Terwijl hij een nieuw spijkerreliëf maakt, praat hij over Antwerpen, zijn vriendschap met kunstenaar Jef Verheyen en het belang van kunst. Over dat laatste zegt hij het volgende:

“Kunst kan de mens niet redden, maar wel een dialoog doen ontstaan die oproept tot ons behoud.”

Je kan het interview bekijken op de Cobra-website.

Fontana en Verheyen: vernietiging als artistiek proces

Tijdens De MODERNEN. Avant-garde bloggen curator Greta Van Broeckhoven en andere museummedewerkers geregeld over een aspect van de tentoonstelling. In de komende blogberichten zal het over monochromie en achromie gaan. Een terugkerend fenomeen bij de kunstenaars van wie je werk kan zien in de Koningin Fabiolazaal. Beginnen doen we met Lucio Fontana en Jef Verheyen.

Lucio Fontana, Concetto Spaziale, (1965), acrylverf op doek, 91,5 x 60 cm, Lukas-Art in Flanders, foto Hugo Maertens, © Sabam

Lucio Fontana, Concetto Spaziale, (1965), acrylverf op doek, 91,5 x 60 cm, Lukas-Art in Flanders, foto Hugo Maertens, © Sabam

Vanaf 1945 liet de Argentijns-Italiaanse kunstenaar Lucio Fontana (1899-1968) de reële ruimte deel uitmaken van zijn monochrome werken door er gaten in te maken of erin te snijden. In zijn Concetto Spaziale openen scherpe sneden het in een kleur gezette doek. De achterliggende ruimte wordt met het licht dat erdoor gaat een onlosmakelijk deel van de compositie. Over de daad van het snijden zei hij ooit het volgende:

“Saai wordt het niet, het gebaar laat zich herhalen, als een kus of een boterham met kaas.”

Monochromie/essentialisme

Jef Verheyen, Variatie, Lukas-Art in Flanders, foto Hugo Maertens, © Sabam

Jef Verheyen, Variatie, Lukas-Art in Flanders, foto Hugo Maertens, © Sabam

Ook Jef Verheyen maakte monochrome kunst die verre van monotoon was. In Variatie zitten nauwelijks merkbare regenboogtonen die een weidse hemel van een avondschemering of een morgenstond oproepen. Verheyen koos voor kleur als enige uitdrukkingsmiddel. Zelf noemde hij dat essentialisme.

Plechtige besnijdenis

Lucio Fontana bewerkt een schilderij van Jef Verheyen, Medium, 1962, VRT-archief

Lucio Fontana bewerkt een schilderij van Jef Verheyen, Medium, 1962

In december 1962 toonde het tv-programma Medium hoe Fontana een werk van Verheyen met een piek bewerkte. Toen de presentator vroeg, “Meneer Verheyen, hoe voelt gij u op het ogenblik dat uw vriend Fontana uw werk gaat onderwerpen aan een plechtige besnijdenis of perforatie?”, antwoordde die laatste kort en bondig: “Gelukkig.”

Je kan de reportage Vernietiging als artistiek proces bekijken op de Cobra-website.

#Avant-garde

Sinds 16 maart kan je de tentoonstelling De MODERNEN. Avant-garde bezoeken, de vierde tentoonstelling in een reeks over de moderne kunstcollectie van het KMSKA in de Koningin Fabiolazaal. 

Campagnebeeld De MODERNEN. Avant-garde

Campagnebeeld De MODERNEN. Avant-garde

De expo toont werken van na WO II, die een radicale wending in de kunstproductie en de collectievorming van het museum betekenden. Je kan er kunst zien van o.a. Otto Piene, Günther Uecker, Lucio Fontana, Jef Verheyen en Paul Van Hoeydonck.
Op deze blog zullen curator Greta Van Broeckhoven en andere museummedewerkers op geregelde tijdstippen een aspect van de tentoonstelling uitdiepen. Zo ontdek je meer over de kunstwerken die te zien zijn en de kunstenaars die ze maakten.

Interactief

De ‘Avant-gardisten’ van wie je werk kan zien in de tentoonstelling gingen ervan uit dat de vorm die zij aan een idee gaven niet definitief is, maar steeds opnieuw tot stand komt. Hun kunstwerken staan open voor  interactie met hun omgeving, de situatie en de individuele waarneming van de kijker. We horen dan ook graag hoe jullie de kunstwerken in de tentoonstelling ervaren. Laat het ons weten via Facebook en Twitter (#Avant-garde).

Volg de discussie op Facebook, Twitter en Pinterest.