Inspiratie in een atelierflat

Dit najaar kan je in de Koningin Fabiolazaal de tentoonstelling Duo’s in de exporeeks De Modernen bezoeken. Daarin brengen curatoren Bob Daems en Siska Beele kunst uit de collecties van de provincie Antwerpen en het KMSKA samen. Begin 2014 neemt Jongbloed!, de jongerencrew van het museum, de expo onder handen. Vanaf 1 februari presenteren de jongeren de kunstwerken in een nieuwe opstelling en met een ander verhaal. Daarvoor zijn ze al een tijdje druk in de weer. Inspiratie vinden ze niet alleen in de huidige tentoonstelling, maar ook op andere plekken. In de atelierflat van Jozef Peeters bijvoorbeeld. Jongbloed!-er Aude Tournaye blogt!

Jozef Peeters, Map Jozef Peeters: 6 lino's Antwerpen "De Sikkel", Collectie Provincie Antwerpen, foto: Jacques Sonck

Een lino van Jozef Peeters, nu te zien in de tentoonstelling Duo’s

Jongbloed! bracht eind november een bezoek aan de atelierflat van Jozef Peeters. Peeters – van wie je ook werk kan zien in de huidige opstelling van Duo’s – was een van de eerste abstracte kunstenaars in België en woonde met zijn vrouw en twee kinderen vanaf 1924 in een klein hoekappartement met vier kamers op de De Gerlachekaai in Antwerpen. Hoewel de voorgevel van het gebouw alles behalve origineel aandoet, lijkt het alsof de tijd stil is blijven staan in de atelierflat van Peeters. De kunstenaar toverde zijn woning in de jaren ‘20 om tot een imposant driedimensionaal schilderij. Elke kamer werd voorzien van geometrische kleurvlakken, een eigen sfeer en passend meubilair, dat de kunstenaar eveneens ontwierp.

Dit appartement was het centrum van Peeters’ artistieke visie, maar ook een plek waar vooruitstrevende kunstenaars van zijn tijd elkaar konden ontmoeten. Zo starten we onze rondleiding in het appartement in de zetel waar Paul Van Ostaijen ooit vertoefde, en worden we doorheen de flat steeds weer verrast door nieuwe werken van Michel Seuphor, een goede vriend van Jozef Peeters. De hele ruimte leek bezaaid met referenties naar onze toekomstige tentoonstelling, waar niet alleen Peeters, maar ook Seuphor en hun tijdgenoten opnieuw te zien zullen zijn. De volgende foto’s geven een klein voorproefje, en verleiden je hopelijk tot een bezoek aan dit wonderbare kunstwerk. Tickets voor de atelierflat kan je online bestellen.

Jongbloed! werkt momenteel hard aan haar eigen presentatie in de Koningin Fabiolazaal. Op vertoon van een ticket voor De Modernen. Duo’s dat gekocht werd voor 27 januari 2014 kun je GRATIS een bezoek brengen aan de tweede presentatie die van 1 februari tot en met 20 april 2014 loopt.

Volg Jongbloed!-s tentoonstellingsvorderingen op facebook

Edmond Van Dooren en Fritz Lang

Dit najaar kan je in de Koningin Fabiolazaal de tentoonstelling Duo’s in de exporeeks De Modernen bezoeken. Daarin brengen curatoren Bob Daems en Siska Beele kunst uit de collecties van de provincie Antwerpen en het KMSKA samen. Op deze blog gaan ze dieper in op de duo’s in de tentoonstelling of zoeken ze visuele gelijkenissen die verder gaan dan wat je ter plekke kan zien. Deze week plaatst Siska Beele Machinezang van Edmond Van Dooren naast Metropolis van Fritz Lang. 

Edmond Van Dooren, Machinezang, 1929 (verdwenen)

Edmond Van Dooren, Machinezang, 1929 (verdwenen)

In 1929 maakt Edmond Van Dooren een hoogst origineel kunstwerk: een schilderij van een gigantische fabriekshal met in het midden een monumentale machine in volle gang. Machinezang noemde hij het. Het is een en al beweging en kracht, een loflied op het menselijk vernuft. Schrijver en kunsthistoricus Ary J.J. Delen beschouwde deze composities van Van Dooren als producten van zijn buitengewoon ontwikkelde fantasie, die zich uitdrukt in visies van gedroomde steden, in een soort “Metropolis”-wereld, in al haar utopische vreemdheid van grillige vormen, Babelse opstapelingen van architecturen, blokken, torens en koepels en in haar schrille, wat spookachtige verlichting (A.J.J. Delen in De groep kunstenaars van “Moderne Kunst”, Antwerpen, 1935, p. 25).

Metropolis

Het is niet toevallig dat Delen verwijst naar Metropolis, de Duitse stille film van Fritz Lang uit 1927. Metropolis vertelt het dubbelverhaal van de klassenstrijd in een futuristische onder- en bovenstad en de liefde tussen een jongen uit de elite en een meisje dat haar lot verbonden heeft aan het welzijn van de arbeiders. Toch is het niet de inhoud die Metropolis tot een van de grootste films aller tijden heeft gemaakt, maar de vorm. Wolkenkrabbers en hoge viaducten typeren de ultramoderne grootstad en de massascènes in de fabriek verbeelden de onderdrukking van de mens door de technologie. Expressionistische vervormingen en licht- donkercontrasten dragen sterk bij tot de vertolking van Fritz Langs inktzwarte visie op wereld van de toekomst. Zonder twijfel maakte deze film een enorme indruk op Edmond Van Dooren. In enkele van zijn doeken herneemt hij zelfs de titel Metropolis. Maar, in tegenstelling tot Lang, vervult de mechanisering van de maatschappij Van Dooren niet met weerzin. De kunstenaar blijkt zelfs te houden van machines, hoogbouw en machinaal geweld.

Edmond Van Dooren, Machinezang II, (1940-1949), KMSKA, inv. nr. IB12.014

Edmond Van Dooren, Machinezang II, (1940-1949), KMSKA, inv. nr. IB12.014

De originele Machinezang kunnen we enkel nog op foto bewonderen. Niemand weet wat met het schilderij is gebeurd. In de jaren veertig van vorige eeuw realiseert Edmond Van Dooren wél een licht gewijzigde versie van zijn meesterwerk uit 1929: Machinezang II, sinds 2012 in langdurig bruikleen aan het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen.

Kijken en verder kijken

Vanaf morgen (21/9) kan je in de Koningin Fabiolazaal terecht voor de tentoonstelling Duo’s in de exporeeks De Modernen.

20130920-131234.jpg

Bob Daems en Siska Beele, de curatoren van de expo, plaatsen kunstwerken uit de rijke – maar zelden getoonde – collectie van de provincie Antwerpen naast werk uit de moderne kunstcollectie van het KMSKA. Ze selecteerden 65 werken van 50 kunstenaars. De keuzes die ze maakten zijn erg visueel: kijken en vergelijken staan voorop, chronologie en stijlstromingen zijn niet aan de orde.

Op de museumblog zullen ze wekelijks ‘verder’ kijken. Door boeiende verhalen bij de kunstwerken te delen en, waar dat kan, nieuwe visuele verbanden te leggen. Ook met zaken die op het eerste gezicht niet meteen iets met de tentoonstelling te maken hebben.

Ook Jongbloed!, de jongerencrew van het museum, zal de komende maanden bloggen over de tentoonstelling . De jongeren gaan immers actief aan de slag met de getoonde kunstwerken om er vanaf 1 februari 2014 hun eigen verhaal mee te vertellen. Hoe ze daarbij te werk gaan? Volg het op deze blog.