Oorzaak brand achterhaald

Vannacht brak brand uit op het dak van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA). De brand werd veroorzaakt door een genster die na de afbraak van technische installaties onder het dak oversprong op het hout in de dakconstructie en bleef smeulen. Pas enkele uren later brak de brand uit.

De brandweer was onmiddellijk ter plaatse met 15 interventiewagens en zette warmtebeeldcamera’s in om de brandhaard te detecteren. De schade aan het dak bleef beperkt. In een schilderijendepot van het museum steeg tijdelijk de luchtvochtigheidsgraad. Het KMSKA liet daarom vanochtend al zijn schilderijen door specialisten controleren. De brand heeft geen schade veroorzaakt aan de schilderijen.

Kleine dakbrand in het museum geblust

Afgelopen nacht brak brand uit in de nok van het dak van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. De brand was snel onder controle. Niemand raakte gewond. De kunstwerken die nog aanwezig zijn in het gebouw waren niet in gevaar.

De brand werd rond twee uur opgemerkt en de brandweer was snel ter plaatse. Momenteel is het KMSKA gesloten omwille van renovatiewerkzaamheden. Hoe de brand precies ontstaan is zal het parket in de loop van de voormiddag onderzoeken.
De kunstwerken die nog aanwezig zijn in het interne depot van het museum, waren niet in gevaar. Door de bluswerken geraakte de luchtvochtigheid in het depot uit balans. Momenteel wordt deze terug op peil gebracht.

Werkzaamheden

Het regent pijpenstelen in Sint-Martens-Latem, maar dat kan Jongbloed! niet deren. Zij werkten de hele dag hard en onverbiddelijk.
Jongbloed!er Joke Appels legde dit vast op de gevoelige plaat.

Origami voor beginners

Jongbloed! krijgt privé-les van museumdirecteur Paul Huvenne.

Deze week zou Akira Yoshizawa, de vader van de moderne origami, 101 geworden zijn. Jongbloed! vierde deze verjaardag met een workshop ‘Origami voor beginners’. Docent van dienst was Paul Huvenne, hoofdconservator van het KMSKA én origamispecialist. In het onderstaande filmpje toont hij je -in sneltempo- hoe nu juist een konijn moet vouwen. Het resultaat van de workshop vind je in de kunstmuur tijdens de Hollandse Avond die Jongbloed! en Blikopeners op 5 april organiseren in de tentoonstelling De MODERNEN. Kunst uit Nederland. In diezelfde muur zal ook werk zitten van jonge Belgische en Nederlandse kunstenaars en ontwerpers.

Creative Commons License The Annual New England Xylophone Symposium by DoKashiteru is licensed under a Attribution Noncommercial (3.0).

Jongbloed! in Haïfa

Vik Leyten is hoofd van de afdeling Marketing, Communicatie en Educatie. Hij blogt over zijn bezoek aan de Israëlische stad Haïfa waar hij Jongbloed! heeft voorgesteld op een internationaal congres.

Jongeren die deelnamen aan het ELAICH-project

Enkele jongeren die deelnamen aan het ELAICH-project nemen hun welverdiende getuigschrift in ontvangst.

Begin deze week was het KMSKA te gast op de slotconferentie van ELAICH, oftewel Educational Linkage Approach in Cultural Heritage. Een hele mondvol, inderdaad. ELAICH kadert in een programma van Euromed. Dat is een samenwerkingsverband tussen de Europese Unie en enkele landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten, die de economische, politieke en culturele banden tussen de EU en haar zuiderburen moet stimuleren. Volg je nog?
De conferentie vond plaats in Haïfa, een stad in Israël. De deelnemers van het ELAICH-consortium stelden er een nieuw e-learningpakket voor dat jonge mensen uit Mediterrane landen op speelse wijze bewust moet maken van het belang van het bewaren van historische sites en gebouwen. Een van de doelen van zo’n congres is om ook andere invalshoeken een forum te geven. Zo stelden wij er ons project Jongbloed! voor.

Kleine shock

Jongbloed! de jongerencrew van het KMSKA

Jongbloed! de jongerencrew van het KMSKA

Jongbloed! is de jongerencrew van het KMSKA. Het is een groep jonge en enthousiaste honden (nou ja, jongeren tussen 16 en 24) die betrokken worden bij de werking van het KMSKA. Op hun unieke, eigenzinnige manier overtuigen ze anderen van de rijkdom van ons museum. Jongbloed! gaat op een andere, veel lossere wijze te werk dan het project dat in Haïfa werd voorgesteld. Onze jongeren bedenken en organiseren activiteiten voor (onder anderen) leeftijdsgenoten, en gaan met de staf van ons museum in discussie over het gebouw en zijn functies. Dat zijn de zaken die althans voor dit jaar (2011-2012) op de plank liggen. Jongbloed! doet dus meer dan deelnemen aan de activiteiten van het museum. De groep heeft deel, ze neemt een deel van de werking van het museum mee in handen. Wij zijn overigens lang niet het enige museum waar dat gebeurt: in Amsterdam heeft het Stedelijk Museum zijn Blikopeners en in Londen is er Raw Canvas, het jongerencollectief van Tate Modern. Waarschijnlijk kwam de voorstelling van Jongbloed! in Israël voor sommige deelnemers aan de conferentie als een kleine shock. Het idee om jongeren te zien als volwaardige mee-bedenkers van de museumwerking heeft in het Zuiden nog niet echt ingang gevonden. Maar de reacties op de presentatie van het KMSKA waren erg positief. Het is duidelijk dat ook veel zuiderse partners openstaan voor zo’n nieuwe en democratische museumpraktijk.

Archeologische pracht

De Mona Lisa van Zippori

In Zippori vind je prachtige mozaïeken, o.a. een “Mona Lisa” die je met haar indringende blik blijft achtervolgen.

De dag na de officiële voorstelling van de resultaten van ELAICH kregen we een rondleiding langs enkele belangrijke historische sites in Haïfa en omstreken. Je kan je niet voorstellen wat voor een schat aan archeologie er in Israël te zien is. Zeker in Galilea, de streek naast Haïfa. Die is vooral bekend als de streek waar Jezus Christus opgroeide en verschillende wonderen verrichtte (denk maar aan de vermenigvuldiging van broden en vissen, of de wandeling over het meer van Galilea). Maar Galilea heeft ook tientallen archeologische sites uit de Romeinse, de Ottomaanse en de Arabische tijd en de periode van de kruisvaarders. In Zippori bijvoorbeeld is een volledig Romeins dorp opgegraven, inclusief Romeins theater en prachtige villa met enkele van de mooiste mozaïeken die je in de wereld kan zien.

Ook de Romeinen speelden spelletjes. In de stenen van de cardo is een bordspel gekerfd.

Ook de Romeinen speelden spelletjes. In de stenen van de cardo is een bordspel gekerfd.

In Beit She’An zijn er prachtige Byzantijnse baden. In Tiberias zie je dan weer hoe een Romeins-Byzantijnse stad eerst in de handen van de kruisvaarders viel en kort daarna in die van de ambitieuze Saladdin, sultan van Egypte en Syrië, die enkele dagen later ook Jeruzalem kruisvaardervrij zou maken. Met een bezoek aan Nazareth sloten we de dag af.  

Zoveel archeologische pracht geeft een krop in de keel. Die werd weliswaar voor een stuk weggespoeld met een glas Israëlische merlot (want ook de wijngaarden zijn overvloedig en dik gezaaid in Israël). Maar hij is na een – net iets te lange – nachtvlucht naar het 20 graden koudere België nog steeds voelbaar.

De grootste katholieke kerk van het Midden-Oosten.

Op de plaats in Nazareth waar de aartsengel Gabriel aan Maria verkondigde dat ze de zoon van God zou baren, staat de grootste katholieke kerk van het Midden-Oosten.

Welkom in de infokiosk

Heb je vragen over de verbouwing van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen? Of over de projecten die het museum tijdens de verbouwing organiseert? Dan kan je in de infokiosk op de Leopold De Waelplaats terecht.

Koen Van Thielen is medewerker Communicatie en bemant af en toe de infokiosk. In het onderstaande filmpje praat hij over de tentoonstellingsprojecten van het KMSKA en de renovatie van het museumgebouw.

Tekstversie filmpje

Terug in de tijd (deel 3)

In november is het zover. Dan stelt de aannemer zijn werf op en kan de renovatie van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen beginnen. Daarmee gaat het KMSKA de grootste verbouwing uit zijn geschiedenis tegemoet. Met deze rubriek blikken we vandaag een laatste keer terug op het rijke verleden van het museumgebouw.

Begin jaren 90 was er opnieuw een poging om het museum uit te breiden. Maar omwille van een gebrek aan financiële middelen kwamen er enkel nieuwe depotruimtes, een prentenkabinet, nieuw sanitair en een nieuwe cafetaria. Ondanks alle voorgaande ingrepen is het gebouw aan het begin van de 21ste eeuw aan een grondige opknapbeurt toe. Ook vandaag nog kampt het museum met dezelfde problemen. Het barst uit zijn voegen omdat de collectie is blijven groeien terwijl heel wat museumzalen een andere functie hebben gekregen. Bovendien zijn de technische installaties, die uit 1977 dateren, verouderd. Bij de verbouwing van het museum in de jaren 70 werd er ook nog eens asbest gebruikt. Gelukkig is er nooit gevaar geweest voor bezoekers of personeel, maar toch is het belangrijk dat het asbest tijdens deze verbouwing verwijderd wordt.

Maquette van het nieuwe KMSKA volgens Claus & Kaan Architecten

Maquette van het nieuwe KMSKA volgens Claus & Kaan Architecten

In 2003 schreef de Vlaamse bouwmeester een open oproep uit. De opdracht luidde als volgt: “Een museumgebouw van het einde van de19de eeuw restaureren, aanpassen en verbouwen tot een hedendaags museumgebouw dat beantwoordt aan de eigentijdse noden van het museumbeheer.” De overheid vroeg om een masterplan op te maken dat “tegemoet komt aan de eerste prioriteit van veiligheid en klimaatbeheersing van de collectie, maar tegelijk rekening houdt met toekomstige investeringen voor publiekswerking en personeelsruimte.” In 2004 kreeg het Nederlandse bureau Claus en Kaan Architecten de opdracht om dat masterplan te ontwikkelen. Eind 2006 stelt het bureau een plan in 5 fases voor. Om budgettaire redenen werd het masterplan herwerkt tot twee fases. De zaken die moesten sneuvelen zijn een multifunctionele ruimte op het dak, de realisatie van extra kantoorruimtes, de restauratie en het herstel van de gevel en de aanleg van de tuin. Fase 1 van het masterplan start in de loop van november met de bouw van een nieuw intern depot voor de kunstwerken. Om dat depot te kunnen bouwen, wordt eerst de oude atoombunker gesloopt. Nadat de nieuwe depotruimte opgeleverd is, kunnen de sloopwerken in de rest van het gebouw en de sanering van asbest van start gaan. In fase 2 volgt het herstel van de oorspronkelijke museumroute en de uitbreiding van het museum door de vroegere binnenplaatsen op te trekken en met elkaar te verbinden. Zo kan een nieuw ‘verticaal’ museum ontstaan. Het project zal klaar zijn in het najaar van 2017. Het is de grootste verbouwing die het museum in zijn geschiedenis heeft gekend. De Vlaamse Gemeenschap investeert 44 miljoen euro in dit project. De concrete uitwerking gebeurt in overleg tussen het Fonds Culturele Infrastructuur FoCI (de bouwheer namens de Vlaamse Gemeenschap), het KMSKA (de gebruiker van het gebouw) en het Agentschap voor Facilitair Management Afdeling Gebouwen (de adviseur bij de verbouwing).

Terwijl het museum dicht is, blijven de kunstweken van het KMSKA dichtbij. Zo is een aanzienlijk deel van de collectie intussen te zien op tal van locaties in Antwerpen, Vlaanderen en iets verder weg.