Handgeschreven. The making of Duo’s 2: het lettertype

Vanaf 1 februari kan je in de Koningin Fabiolazaal de tentoonstelling Duo’s 2 bezoeken. Daarin presenteert Jongbloed!, de jongerencrew van het museum, kunst uit de collecties van de provincie Antwerpen en het KMSKA en dat op geheel eigen wijze. De jongeren werkten hun allereerste expo tot in de puntjes uit. Gisteren ontdekte je al hoe ze het campagnebeeld bij de tentoonstelling ontwierpen. Vandaag blogt Jongbloed!-ster Watcharita Aroon over hoe haar handschrift op de museummuren en de labels bij de kunstwerken verscheen. 

Blogbericht Watcharita

Je kan de tentoonstelling vanaf zaterdag 1 februari 2014 bezoeken. Die dag is de tentoonstelling bovendien gratis toegankelijk.

Chaotisch, wild en zonder Photoshop! The making of Duo’s 2: de affiche

Vanaf 1 februari kan je in de Koningin Fabiolazaal de tentoonstelling Duo’s 2 bezoeken. Daarin presenteert Jongbloed!, de jongerencrew van het museum, kunst uit de collecties van de provincie Antwerpen en het KMSKA en dat op geheel eigen wijze. De jongeren werkten hun allereerste expo tot in de puntjes uit en ontwierpen daarbij ook zelf het campagnebeeld. Jongbloed!-er Johan Minnebo blogt over hoe ze daarbij te werk gingen.

Campagnebeeld De Modernen. Duo's 2

Campagnebeeld De Modernen. Duo’s 2

Campagnebeeld De MODERNEN. Duo's deel 1

Campagnebeeld De MODERNEN. Duo’s deel 1

Naast de tentoonstelling stonden we ook voor de affiche voor een uitdaging. We moesten ons hele verhaal kwijt in die affiche, en toch moest het een relatief eenvoudig beeld worden. Enerzijds was er de notie Duo’s 2, het vervolg op. Onze affiche is in feite een ‘negatief’ van het oorspronkelijke ontwerp van Duo’s. Het is een tegenhanger op bijna alle vormelijke vlakken. 3d in plaats van plat, chaotisch in plaats van gestructureerd. Wild in de plaats van de oorspronkelijke balans.

Geen Photoshop

Het idee was om de affiche op dezelfde manier te maken als de tentoonstelling zelf: met de oude namen en elementen een nieuw verhaal vertellen, door ze anders te groeperen. Ook hebben we onszelf opgelegd om enkel eenvoudige technieken te gebruiken bij de productie. Geen Photoshop, dus. Het moest er logisch geknutseld uitzien. De lagen en lijnen met namen symboliseren de inhoud van de tentoonstelling: de veelheid aan informatie en uiteindelijk ook het werk Dode letters van Denmark wat het beginpunt vormt van Duo’s 2.

Advies kregen we van Vik Leyten (directeur Marketing, Communicatie en Educatie van het KMSKA), Bob Daems (adviseur beeldende kunst van de provincie Antwerpen én co-curator van Duo’s 1) en grafisch vormgever Herman Houbrechts. Om tot het finale ontwerp te komen hebben we veel uitgeprobeerd. Het resultaat is een beeld dat ook onze brainstormsessies en werkweekends visualiseert – inclusief de post-it’s die tijdens die sessies onmisbaar bleken.

Je kan de tentoonstelling vanaf zaterdag 1 februari 2014 bezoeken. Die dag is de tentoonstelling bovendien gratis toegankelijk. 

Op zoek naar de plek waar de schilder zijn lijnen uitzette

Vanaf 1 februari kan je in de Koningin Fabiolazaal de tentoonstelling Duo’s 2 bezoeken. Daarin presenteert Jongbloed!, de jongerencrew van het museum, kunst uit de collecties van de provincie Antwerpen en het KMSKA en dat op geheel eigen wijze. De jongeren werken rond thema’s als beweging, rust, ruimte en tijd. Voor dat laatste thema selecteerden ze schilderijen van plaatsen in en rond Antwerpen. Fotograaf Dries Segers kreeg de opdracht om die opnieuw in beeld te brengen. Hij blogt over de zoektocht naar de plek waar de schilder zijn lijnen uitzette en wat die zoektocht bij hem teweeg bracht.   

Begin januari belde Veerle Quirynen (educatief medewerker van het KMSKA) me op met het voorstel om voor de nieuwe opstelling van Jongbloed! bij de Modernen. Duo’s een herfotografering te doen van 6 kunstwerken. Zonder veel te twijfelen, stortte ik me op deze opdracht.  De selectie bevatte onder meer een landschap van Carlo De RooverBos in Zoersel. Welk bos in Zoersel? Welke 7 bomen zijn daar te zien, wie zijn die vrouwen? Er zat ook een Zicht op de Schelde bij. Maar wat zijn die gebouwen aan de overkant? Dat is toch niet de kathedraal, wel? Een schouwburg? Maar dat klopt toch helemaal niet met waar de schouwburg nu is…. . Het werd een zoektocht naar wat er precies afgebeeld stond. Zoals elk kunstwerk een zoektocht zou moeten zijn naar wat het betekenen kan, wat het representeert, werd dit een queeste naar de plek waar de schilder zijn lijnen uitzette.

Emile Claus, Markt voor de Schouwburg in Antwerpen, KMSKA, inv. nr. 2831, Lukas - Art in Flanders, foto Hugo Maertens

Emile Claus, Markt voor de Schouwburg in Antwerpen, KMSKA, inv. nr. 2831, Lukas – Art in Flanders, foto Hugo Maertens

Die queeste bracht me voor de eerste keer op wondere plekken als het Felix Archief, waar vele verhalen en vele boeken hun rustplek hebben. Daar ontdekte ik dat Emile Claus voor Markt voor de schouwburg in Antwerpen met zijn beide benen op de Franklin Rooseveltplaats stond, die toen nog Geuzenhofkens heette. Na WOI kreeg de plek de naam Victorieplaats omwille van -jawel- de overwinning. En na WOII werd het Franklin Roosevelt die een plein kreeg in’t stad. – de roeweseveltpluts. Het theater staat er niet meer, wel een torenhoog kantoorgebouw waar boven de ingang in chromen letters Theaterbuilding op geschreven staat. De naam van het gebouw, zoals ook de Rooseveltplaats, blijven achter als enige referentie aan een tijd die niet meer is.

Bos te Zoersel, Carlo De Roover, 1947, olieverf op doek, 85 x 95 cm, Collectie Provincie Antwerpen, P/S 091, foto: Jacques Sonck

Bos te Zoersel, Carlo De Roover, 1947, olieverf op doek, 85 x 95 cm, Collectie Provincie Antwerpen, P/S 091, foto: Jacques Sonck

Na wat onderzoek bij de familie van Carlo De Roover bleek dat de zeven bomen op zijn schilderij Bos in Zoersel waarschijnlijk ook plaats moesten maken voor tientallen opritten in grind, betonnen platen en vierwielers. De natuur die wijkt voor de mens. Waar kan een schilder tegenwoordig nog een landschap vinden?

Elke dag is een momentopname

Nu de foto’s gemaakt zijn, de plaatsen gevonden, de mensen ondervraagd, blijft er een gevoel over van verrijking. Het was fijn om hier bij stil te kunnen staan. Een stad is in beweging, elke dag is een momentopname. De stad verandert met de jaren, met de seizoenen, maar vooral met haar bewoners.

Dries aan het werk

Dries aan het werk

De foto’s zijn intussen ingekaderd. Ze kunnen nu van mijn chaotisch atelier naar het propere museum, met bewakers en spots, tussen de stilte en de ogen.

Je kan de tentoonstelling – en dus ook de foto’s van Dries Segers –vanaf 1 februari 2014 bezoeken. Die dag is de tentoonstelling bovendien gratis toegankelijk. 

Duo’s 2: Information Overload

De voorbije maanden kon je in de Koningin Fabiolazaal De Modernen. Duo’s bezoeken met kunst uit de collectie van het KMSKA en de Provincie Antwerpen. Ondertussen werkte Jongbloed! – de jongerencrew van het museum aan een alternatieve opstelling. Na maanden van hard werk, van denken en twijfelen, beslissen en doen, van lachen en soms huilen is het resultaat eindelijk daar. Een tentoonstelling met echte teksten op de muur en erfgoedbewakers in de zaal. Maar ook met dingen die je niet verwacht: unieke postkaarten, een tekentafel en stof tot nadenken. De jongeren bepaalden het verhaal van de expo, de selectie van de kunstwerken, de informatie die je krijgt en de sfeer die je voelt en gaven dit pareltje de titel Duo’s 2Jongbloed!-ster Rosan Meijer licht alvast een tipje van de sluier.

Jongbloed! gooit de tentoonstelling De MODERNEN. Duo's om

Jongbloed! gooit de tentoonstelling De MODERNEN. Duo’s om

Niet minder dan 71 procent van de Vlamingen is actief op een sociaal platform. De ‘Facebook familie’ telt ondertussen 1,2 miljard leden waarvan 76 procent dagelijks inlogt. En als we alle beelden op YouTube willen bekijken, trekken we daar best 780 dagen voor uit want iedere minuut wordt er 13 uur aan beeldmateriaal aan de website toegevoegd. Het verwerken van informatie in het algemeen is nog een ander paar mouwen, daar zijn we per dag gemiddeld 11 uur met bezig.

Communicatiewetenschapper Marshall McLuhan wist het ons in de jaren 1960 al te vertellen:

“…we live habitually in a state of information overload. There’s always more than you can cope with.”

En dat was in een tijd dat het internet nog niet ons voornaamste communicatiemiddel was. We worden overladen met een hoeveelheid aan informatie die we onmogelijk kunnen verwerken, en daar wil Jongbloed! in De Modernen. Duo’s 2 een reactie op bieden.

Denmark, Dode letters, Collectie Provincie Antwerpen, P/S 264

Denmark, Dode letters, Collectie Provincie Antwerpen, P/S 264

Het werk van de Belgische kunstenaar Denmark vormde daarbij een grote inspiratiebron. Net als McLuhan werkt hij al sinds de jaren 1970 rond deze thematiek. Hij tracht een antwoord te bieden op de overvloed aan informatie die onze samenleving kenmerkt. Het was zijn werk dat ons tot het besef deed komen dat deze continue stroom een gegeven is waar iedereen binnen Jongbloed! zich met geconfronteerd voelt. En het was zijn werk dat ons ertoe aanzette dit gevoel te verbinden aan kunstbeleving in een maatschappij waarin je zelfs geen tijd hebt om de krant volledig te lezen. Met onze tentoonstelling willen we iedereen de rust, ruimte en tijd bieden om op een eigen manier en met volle aandacht opnieuw kunst te beleven.

We hebben vier maanden keihard gewerkt, heel veel plezier gehad en enorm veel geleerd, en zijn trots op de tentoonstelling die daaruit voortkomt. We hopen dat jullie ze zullen bezoeken met hetzelfde enthousiasme als waarmee wij ze gemaakt hebben.

Oost. West.

In de Koningin Fabiolazaal kan je de tentoonstelling Duo’s in de exporeeks De Modernen bezoeken. Daarin brengen curatoren Bob Daems en Siska Beele kunst uit de collecties van de provincie Antwerpen en het KMSKA samen. In zijn laatste blogbericht kijkt Bob Daems al even vooruit naar het tweede deel van de presentatie dat volledig werd uitgewerkt door Jongbloed!, de jongerencrew van het KMSKA. Hij plaatst twee kunstenaars naast elkaar die in Duo’s 2 ook samen te zien zullen zijn. 

Eugeen Joors, 'De schilder Jacob Jacobs', KMSKA, Inv.nr. 1528, © Lukas – Art in Flanders VZW / Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen, foto Hugo Maertens

Eugeen Joors, ‘De schilder Jacob Jacobs’, KMSKA, Inv.nr. 1528, © Lukas – Art in Flanders VZW / Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen, foto Hugo Maertens

Op 29 mei 1838 begint de 26-jarige Jacob Jacobs (Antwerpen, 1812 – 1879) aan een reis die hem de volgende twee jaar via de kusten van Noord-Afrika onder meer naar Egypte en het Ottomaanse Rijk zal voeren. In Egypte doorkruist hij het volledige land, tot aan de grens met Nubië. Tijdens deze reis houdt Jacobs een getekend dagboek bij, waarin hij zijn indrukken van het Nabije Oosten nauwkeurig noteert. Deze rijk gevulde schetsboeken vormen de basis voor zijn latere carrière als gelauwerd schilder van Oriëntaalse taferelen.

Jacob Jacobs (1812, Antwerpen - 1879, Antwerpen), Woestijnstorm, 1859, olie op paneel, 83 x 130 cm, Collectie Provincie Antwerpen, P/S 264

Jacob Jacobs (1812, Antwerpen – 1879, Antwerpen), Woestijnstorm, 1859, olie op paneel, 83 x 130 cm, Collectie Provincie Antwerpen, P/S 264

Jacobs studeerde aan de Antwerpse academie en zoals vele van zijn 19de-eeuwse tijdgenoten werd hij aangetrokken door de romantische voorstellingen van de Oriënt. In tegenstelling tot sommige anderen wenste hij zich echter niet te beperken tot een verslag uit tweede hand. Ondanks de uitgesproken romantische uitwerking van zijn schilderijen wordt zijn oeuvre daarom gekenmerkt door een zekere authenticiteit.

Maryam Najd (1965, Teheran), Video I, 2002, olie op doek, 90 x 75 cm, Collectie Provincie Antwerpen, P/S 379

Maryam Najd (1965, Teheran), Video I, 2002, olie op doek, 90 x 75 cm, Collectie Provincie Antwerpen, P/S 379

Maryam Najd (Teheran, 1965) heeft er al een achtjarige artistieke opleiding in Teheran opzitten, onder meer als miniatuurschilder, wanneer ze in 1992 – ze is dan 27 – beslist om naar Antwerpen te trekken. Daar volgt ze een bijkomende opleiding schilderkunst, eerst aan de academie en vervolgens aan het Hoger Instituut. De confrontatie tussen deze twee uiteenlopende opleidingen en de zeer verschillende beeldtradities waarin ze zijn geworteld resulteren bij Nadj in een heel eigen beeldtaal, waarbij bijvoorbeeld de verschillen tussen figuratief en abstract worden opgeheven. De ene keer schildert ze bijna monochrome doeken waarin ze subtiele kleurnuances aanbrengt, om vervolgens weer over te schakelen naar een meer figuratieve benadering. Misschien is de bindende factor tussen al haar werk wel de dromerige sfeer die over de meeste van haar schilderijen hangt, een element dat ook in de schilderijen van Jacob Jacobs prominent aanwezig is.

Vanaf 1 februari hangen Video van Maryam Najd en Woestijnstorm van Jacob Jacobs naast elkaar in de nieuwe opstelling van de tentoonstelling Duo’s. Het werk van Jacobs is nog tot en met 26 januari te zien in Happy Birthday Dear Academie in het MAS.

Vingerverven

James Ensor schrok er tijdens het schilderen niet voor terug om zijn vingers vuil te maken.   

James Ensor, Vrouw op golfbreker, 1880, olieverf op doek,  30,7 x 22,6 cm, gesigneerd en gedateerd links onder: ENSOR 81, KMSKA inv. nr. 1853.

James Ensor, Vrouw op golfbreker, 1880, olieverf op doek, 30,7 x 22,6 cm, gesigneerd en gedateerd links onder: ENSOR 81, KMSKA inv. nr. 1853.

Kleuters en zelfs baby’s worden aangemoedigd om te vingerverven. Het zou de fijne motoriek stimuleren en de gevoeligheid van de vingers vertserken. Ook Ensor heeft geregeld bij het schilderen zijn vingers gebruikt. Al deed hij dat wellicht niet om de tastzin te stimuleren. In Vrouw op golfbreker uit 1880 heeft Ensor een groot deel van de grijsbruine opzetlaag met de duim bewerkt. Na een tijdje schildert hij, met een borstel, het witte van de parasol en het blauwe van de lucht, maar zo dat de afdrukken nog duidelijk zichtbaar zijn. En dat was de bedoeling, want stel als hij er onmiddellijk met de borstel was overgegaan, zouden de afdruklijntjes uitgeveegd en verdwenen zijn.

Vrouw op golfbreker (detail): richting van de lijnen, strijklicht (RL)

Vrouw op golfbreker (detail): richting van de lijnen, strijklicht (RL)

In een nieuw artikel voor het Ensor Research Project is restaurator Karen Bonne als een ware rechercheur op zoek gegaan naar vingerafdrukken van de kunstenaar. Ze laat van dichtbij zien hoe hij juist te werk ging.

1+1=2

Het doeboekje bij de tentoonstelling Duo’s in de exporeeks De MODERNENeindigt met een wedstrijd waarbij bezoekers – net als de curatoren van dienst – 2 kunstwerken uit de tentoonstelling mogen kiezen om er zelf een duo mee te maken. 

Dit is het winnende Duo van de maand december. De winnaar wordt persoonlijk op de hoogte gebracht. De andere inzendingen krijgen een plekje in onze digitale Facebookgalerij.

Winnende inzending december

Winnende inzending december