Museumnacht in De MODERNEN. Avant-garde: dresscode rood!

Op zaterdag 3 augustus kan je de Antwerpse musea tussen 19.00 en 1.00 uur binnen- en buitenlopen voor een alternatief museumbezoek tijdens de Museumnacht. Kom volledig in het rood naar de tentoonstelling De MODERNEN. Avant-garde en krijg een gratis cocktail.

Museumnacht

Museumnacht

De MODERNEN. Avant-garde toont  werk van kunstenaars als Paul Van Hoeydonck, Otto Piene en Camiel van Breedam. Die laatste maakt naast kunst ook muziek. Tijdens de Museumnacht zie je hem live aan het werk in de tentoonstelling met zijn Fondy Riverside Bullet Band

Dresscode: rood!

Camiel van Breedam heeft iets met de kleur rood. Hij is altijd helemaal in het rood gekleed. Daarom voorzien we tijdens de museumnacht een cocktailbar die enkel rode cocktails schenkt. Wie volledig in het rood gekleed naar de Koningin Fabiolazaal komt zal er niet alleen fantastisch uitzien, hij of zij krijgt ook een gratis (rode) cocktail! De hoogste tijd dus om je in je garderobe te duiken of nog snel een rood koopje te gaan doen. De KMSKA-medewerkers geven alvast het goede voorbeeld en zochten hun mooiste rode outfit bij elkaar. 

Museumnacht dresscode rood

Museumnacht dresscode rood

Het Gulden Cabinet: the making-of. Deel 2: Het verzamelwezen in de Nederlanden

Sinds februari 2013 toont Het Gulden Cabinet. Koninklijk Museum bij Rockox te gast hoe een kunstverzameling er in de Gouden Eeuw moet hebben uitgezien. De burgerwoning van burgemeester en mecenas Nicolaas Rockox (1560 – 1640) werd speciaal voor deze expo omgetoverd tot een luxueus kunstenkabinet met topstukken uit de collectie van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen en de belangrijkste werken uit Museum Rockoxhuis.

Het KMSKA liet de opbouw van deze unieke tentoonstelling vastleggen voor een documentairefilm die je in de tentoonstelling kan bekijken. In die film geven curatoren Hildegard Van de Velde (Museum Rockoxhuis) en Nico Van Hout (KMSKA) meer uitleg over Nicolaas Rockox, het verzamelwezen in de Nederlanden, de titel Het Gulden Cabinet en het schilderij De kunstkamer van Frans Francken II. Deze zomer delen we de film op in korte afleveringen die we op gezette tijdstippen zullen publiceren. In de vorige aflevering stond de persoon Nicolaas Rockox centraal. Deze week gaan de curatoren dieper in op het verzamelwezen in de Nederlanden en laatmiddeleeuwse schilderkunst.

Reportage: Deep Focus (productie), Guido Verelst (regie/montage), Joris Ceuppens (camera) & Cyril Orcel (muziek)

Bekijk ook zeker de webapp bij de tentoonstelling waarmee je zelf een verzameling kan uitbouwen: http://www.hetguldencabinet.be

Meer info: http://www.kmska.be & http://www.rockoxhuis.be

Gerecupereerde zon

Tijdens De MODERNEN. Avant-garde bloggen curator Greta Van Broeckhoven en andere museummedewerkers geregeld over een aspect van de tentoonstelling. In het vorige blogberichten lag de nadruk op Quarantaine van Bert De Leeuw. De komende weken zullen we het over recuperatie van alledaagse materialen hebben. Beginnen doen we met Zonexplosie nr. 43/65 van Vic Gentils.

Vic Gentils, Zonexplosie nr. 43/65

Vic Gentils, Zonexplosie nr. 43/65

Heel wat kunstenaars van wie je werk kan zien in de tentoonstelling recupereerden gebruiksvoorwerpen die ze assembleerden tot iets nieuws. In zijn Zonexplosie nr. 43/65 uit 1965 voegde Vic Gentils houten onderdelen en pianotoetsen samen tot een stralende zon.

Vic Gentils aan het werk

Vic Gentils aan het werk

In een filmpje uit het VRT-archief kan je zien hoe hij te werk ging. Je kan het bekijken op de Cobra-website.  

Doe-het-zelf

Achteraan in het doeboekje bij de tentoonstelling is een wedstrijd opgenomen, gelinkt aan de kunstwerken in de expo die gemaakt zijn met alledaagse materialen. Ook zin om thuis aan de slag te gaan met wat je in huis hebt? Stuur ons een foto van je eigen kunstwerk en maak kans op een mooie prijs.

Conservation and butter dishes

Restaurator Céline Talon werkt sinds dit voorjaar aan de conservatiebehandeling van het schilderij Hollands Ontbijt van Floris Van Schooten uit de collectie van het KMSKA. Ze blogt – in het Engels – over wat ze intussen ontdekt heeft. 

Spring 2013 saw the start of the conservation treatment of a wonderful still-life painting by Floris Gerritszoon van Schooten (Amsterdam 1585/90 – Haarlem 1656) entitled “Hollands Ontbijt” (Dutch Breakfast) and dating from c.1620. The paint surface was covered in several thick layers of yellowed varnish. The oldest layer had turned dark brown and become very irregular, as previous cleaning had left large stripes of oxidized varnish. The overall effect was one of looking at the painting through a very dirty window…

Floris Gerritszoon van Schooten, Hollands Ontbijt, KMSKA (before treatment)

Floris Gerritszoon van Schooten, Hollands Ontbijt, KMSKA (before treatment)

As soon as the cleaning treatment got underway, it became apparent that, under the varnish, the paint layer was in pristine condition save for some local abrasion, again due to excessive previous cleaning.

Floris Gerritszoon van Schooten, Hollands Ontbijt, KMSKA (during the varnish cleaning treatment)

Floris Gerritszoon van Schooten, Hollands Ontbijt, KMSKA (during the varnish cleaning treatment)

During the treatment, one particular element in the composition drew our attention: the butter dish at the centre of the table. Decorated in a pattern of blue and white, it initially looked very much like the kind of plate one would expect to encounter in a food display in a 17th-century Dutch still-life. Like the one from the collection of the Rijksmuseum Amsterdam you can see below.

Stilleven met kazen, Floris Claesz. van Dijck, ca. 1615, Rijksmuseum Amsterdam

Stilleven met kazen, Floris Claesz. van Dijck, ca. 1615, Rijksmuseum Amsterdam

However, whereas the kraak porcelain or Delftware depicted in such still-lifes is typically dazzlingly white and glossy, the dish in van Schooten’s painting has a surprisingly yellowish appearance, even after cleaning… Closer scrutiny revealed that a reddish-brown glaze layer had been applied on the surface of the bowl. But for what purpose?

Detail of the butter dish in Van Schooten's painting

Detail of the butter dish in Van Schooten’s painting

To a 17th-century connoisseur, one of the main sources of joy in a still-life painting was the masterly representation of different materials and textures,  – which at once provided artists with an opportunity to demonstrate their skills. So perhaps there is a connection between this rather unusual glaze and the material of the butter dish…

Majolica

As it happens, J.B. Hochstrasser, in her essay on Still-Life and Trade in the Golden Age (Yale University Press, 2007), discusses this very picture by Van Schooten and she specifically asserts that the butter dish is neither luxury kraak porcelain nor Delftware, but majolica. Majolica ceramics differs from Delftware in terms of both origin and technique. First developed by 16th-century Italian artists, it was soon copied by craftsmen in Northern Europe, not least in Antwerp. One of the most striking differences between majolica and either Deftware or Chinese porcelain lies in the colour of the material used: porcelain is bright white and Delftware is whitish pink, whereas majolica is made of red clay.

When the agitated political climate of the late 16th century caused many Flemish artists to seek refuge in the Northern Low Countries, they brought with them new skills, including the majolica technique. Haarlem – where Floris van Schooten lived and worked and which had a sizeable Flemish community – soon became an important ceramics production centre, which would only be outshone by Delft and its Hollants Porceleyn after 1630. Between 1600 and 1650, Haarlem boasted no fewer than 45 so-called plateelbakkers renowned for the quality of their majolica earthenware. Among them were artists such as Hans Bernaert Vierlegger (d. in 1621) and Willem Jansz. Verstraeten (active c.1625-1655)[1].

Bord van veelkleurig beschilderd majolica, anoniem, ca. 1600 - ca. 1625, Rijkmuseum Amsterdam

Bord van veelkleurig beschilderd majolica, anoniem, ca. 1600 – ca. 1625, Rijkmuseum Amsterdam

When kraak porcelain arrived on the scene, it was an instant success and ceramists from Haarlem soon began to imitate it using a white tin-based glaze and applying cobalt blue patterns. The Haarlem artists took some liberties with the decoration though: rather than strictly copying the Chinese designs, they incorporated Italian, Chinese and even Turkish Iznik influences, as can be seen in Van Schooten’s painting.

On the basis of the foregoing, we venture the hypothesis that the reddish-brown glaze covering the butter bowl in Van Schooten’s still-life is an attempt by the artist to capture the slightly reddish tinge of majolica… This would certainly tie in with the general meaning of Hollands Ontbijt, which consists in a display of typical local produce (cheese, bread, apples, …) combined into an ode to the Dutch way of life.

Met dank aan het Rijksmuseum Amsterdam voor de afbeeldingen van het Stilleven met kazen van Van Schooten en het bord van veelkleurig beschilderd majolica.

[1] Claire Dumortier, Céramique de la Renaissance à Anvers, ed. Amateur, 2002, p. 53

Het Gulden Cabinet: the making-of. Deel 1 : Nicolaas Rockox

Begin dit jaar liet het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen de opbouw van de tentoonstelling Het Gulden Cabinet. Koninklijk Museum bij Rockox te gast vastleggen voor een korte documentaire bij de expo. Tijdens de zomermaanden zullen we op gezette tijdstippen fragmenten uit die ‘making-of’ publiceren. Deze week vertelt curator Hildegard Van de Velde (Rockoxhuis) wie die Nicolaas Rockox nu eigenlijk was. 

Sinds februari 2013 toont Het Gulden Cabinet. Koninklijk Museum bij Rockox te gast hoe een kunstverzameling er in de Gouden Eeuw moet hebben uitgezien. De burgerwoning van burgemeester en mecenas Nicolaas Rockox (1560 – 1640) werd speciaal voor deze expo omgetoverd tot een luxueus kunstenkabinet met topstukken uit de collectie van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen en de belangrijkste werken uit Museum Rockoxhuis. Het KMSKA liet de opbouw van deze unieke tentoonstelling vastleggen voor een documentairefilm die je in de tentoonstelling kan bekijken. In die film geven curatoren Hildegard Van de Velde (Museum Rockoxhuis) en Nico Van Hout (KMSKA) meer uitleg over Nicolaas Rockox, het verzamelwezen in de Nederlanden, de titel Het Gulden Cabinet en het schilderij De kunstkamer van Frans Francken II. Deze zomer delen we de film op in korte afleveringen die we op gezette tijdstippen zullen publiceren.

Bekijk ook zeker de webapplicatie bij de tentoonstelling waarmee je zelf een verzameling kan uitbouwen: www.hetguldencabinet.be

Meer info: www.kmska.be  en www.rockoxhuis.be

Reportage: Deep Focus (productie), Guido Verelst (regie/montage), Joris Ceuppens (camera) & Cyril Orcel (muziek)

Avant-garden in beeld: dag 3

Geïnspireerd door de tentoonstelling De MODERNEN. Avant-garde , treedt Jongbloed! deze week buiten de grenzen van het museum. De jongerencrew van het museum exploreert en onthult nog tot en met zaterdag 6/7 de avant-garde in zijn eigen Avant-Garden, een voortuin waar de mooiste ideeën gezaaid worden en de wildste dromen groeien. Een beeldverslag van dag 3.

Avant-garden in beeld: dag 2

Geïnspireerd door de tentoonstelling De MODERNEN. Avant-garde , treedt Jongbloed! deze week buiten de grenzen van het museum. De jongerencrew van het museum exploreert en onthult nog tot en met zaterdag 6/7 de avant-garde in zijn eigen Avant-Garden, een voortuin waar de mooiste ideeën gezaaid worden en de wildste dromen groeien. Een beeldverslag van dag 2.

Avant-garden in beeld: dag 1

Geïnspireerd door de tentoonstelling De MODERNEN. Avant-garde , treedt Jongbloed! deze week buiten de grenzen van het museum. De jongerencrew van het museum exploreert en onthult nog tot en met zaterdag 6/7 de avant-garde in zijn eigen Avant-Garden, een voortuin waar de mooiste ideeën gezaaid worden en de wildste dromen groeien. Een beeldverslag van dag 1.

Wat zie jij in Quarantaine?

Tijdens De MODERNEN. Avant-garde bloggen curator Greta Van Broeckhoven en andere museummedewerkers geregeld over een aspect van de tentoonstelling. In het vorige blogbericht ging het over Grote zon van Otto Piene. Deze week kijken we naar Quarantaine van Bert De Leeuw

Bert De Leeuw, Quarantaine,  Lukas-Art in Flanders, foto Hugo Maertens, © Sabam

Bert De Leeuw, Quarantaine, Lukas-Art in Flanders, foto Hugo Maertens, © Sabam

Bij Quarantaine (1960) heeft Bert De Leeuw een monochrome verflaag  – vermengd met zand – op onregelmatige wijze aangebracht op het doek. Daardoor geeft het werk een chaotische indruk. Al naargelang de plek waar de kijker en de lichtbron staat variëren de verschillende kleurtonen die aanwezig zijn op het doek. Je kan er geheel volgens je eigen referentiekader verschillende vormen en figuren in zien. Noord-Amerika bijvoorbeeld. Of een draak. Of een hond in legeruniforum die een stok vasthoudt. Of misschien zelfs een woestijnstad. Wat zie jij?